De transgenderzorg voor Nederlandse jongeren is zorgvuldig ingericht, concludeert de Gezondheidsraad. De organisatie onderzocht, in opdracht van de overheid, het protocol rondom transgenderzorg voor minderjarigen in Nederland. Op 30 juni is hun adviesrapport gepubliceerd. Hieruit blijkt dat eventuele hormoonbehandelingen pas aan de orde komen na een uitgebreid traject en dat de genderbevestigende hormonen de mentale gezondheid lijken te verbeteren. De Gezondheidsraad ziet geen reden om te stoppen met het aanbieden van transzorg. Jay (21) is een van de transpersonen die als minderjarige genderzorg heeft ontvangen. Hij benadrukt het belang van deze zorg: “Het redt de levens van heel veel andere trans jongeren.”
Al op z’n zevende weet Jay dat hij zich een jongen voelt. “Ik dacht dat als ik in de puberteit zou komen, ik gewoon een jongenspuberteit zou doormaken en het goed zou komen.” Hij speelt met jongens bij hem in de buurt en voelt zich goed, maar als hij op z’n veertiende in de puberteit komt, verandert dat. “In de puberteit veranderen er allemaal dingen waarvan je niet wil dat het gebeurt. Ik werd heel onzeker en wilde mijn lichaam verstoppen voor andere mensen.” Hij doet zijn best zich te gedragen en te kleden als een man, maar hij voelt zelf dat dit niet echt lukte. “Dat maakte mij nog extra onzeker en dat heeft mij in die tijd echt een ander persoon gemaakt.”
Als Jay eind 2020, na een wachttijd en traject van 1,5 jaar, eindelijk mag beginnen met puberteitsremmers, begint hij zich langzaam beter te voelen. “Het was echt een opluchting, nu kan ik eindelijk steeds meer gaan leven als mezelf”, vertelt hij. “Ik ging eindelijk de goede puberteit in. Jongens gaan meestal al in de puberteit als ze twaalf/dertien jaar zijn, dus het voelt alsof je als trans persoon achterloopt op de rest. Iedereen heeft bijvoorbeeld al een zwaardere stem en jij hebt dat niet. Dat voelt heel oneerlijk, omdat je er niks aan kan doen dat je trans bent.”
Vier maanden later begint hij op zestienjarige leeftijd aan de testosteron en begin 2022 Heeft Jay zijn mastectomie (borstverwijderende operatie). De dokters zijn er erg zeker van dat zijn wens om een medische transitie oprecht is, daarom verloopt zijn traject sneller dan bij sommige andere transpersonen. Jay kijkt met een positief gevoel terug op zijn ervaringen bij de genderpoli. “Het proces was echt heel erg zorgvuldig en de dokters luisteren echt naar je. Je ziet gewoon aan ze dat ze je echt begrijpen en je graag willen helpen. Ze zeggen ook wel duidelijk tegen je dat een transitie je problemen niet in een keer kan fixen.”
De laatste jaren zijn er steeds meer kritische geluiden over de wetenschappelijke onderbouwing van de transgenderzorg. Zo heeft het Britse Cass-report er twee jaar geleden nog voor gezorgd dat er in het Verenigd Koninkrijk een grote genderkliniek werd gesloten en puberteitsremmers daar niet meer voorgeschreven mochten worden. Het zou verschrikkelijk zijn als dit ook in Nederland zou gebeuren, vind Jay. “Als ik er als veertienjarige achter was gekomen dat ik pas met het traject kon beginnen als ik achttien was, weet ik niet waar ik nu had gestaan in mijn leven. Ik was daar echt heel erg somber van geworden.” Dat komt volgens hem omdat deze trans jongeren dan nog meer achter gaan lopen op leeftijdsgenoten en langer moeten wachten voordat ze eindelijk zichzelf kunnen zijn. “Ik vind het echt schandalig dat dit soort zorg ontnomen wordt. Je weerhoudt kinderen ervan zich te ontwikkelen, zichzelf te leren kennen en te weten wie ze echt zijn.”
Uit meerdere onderzoeken blijkt dat het aanbieden van genderzorg aan transgender personen levens redt. Ze zijn minder suïcidaal, hebben minder last van depressies en angststoornissen en staan positiever in het leven. Dit herkent Jay ook. “In de periode dat je moet wachten kan je super depressief worden, omdat je hopeloos bent en geen blik op de toekomst hebt. Je kan dan gewoon niet leven als jezelf. De transzorg redt oprecht heel veel levens van andere trans jongeren.”