Zelfmedicatie

Nu de wachttijden in Nederland voor reguliere transgenderzorg extreem lang zijn, zoeken trans personen naar alternatieven om toch binnen een redelijke termijn met (hormoon)behandeling te kunnen beginnenNoodgedwongen. We weten dat veel trans personen inmiddels zonder medische begeleiding hormonen gebruiken. Of hormonen voorgeschreven krijgen via buitenlandse zorgverleners. We gaan daarom de komende tijd informatie op de website toevoegen over hormoonbehandelingen via andere routes dan de reguliere Nederlandse genderpoli’s. Transvisie is geen voorstander van zelfmedicatie of starten met hormonen via buitenlandse organisaties, maar wil informatie geven zodat eenieder voor zichzelf de beste afweging kan maken.  

Voorwoord.

Transvisie zet in dit stuk algemene informatie over GenderGP op een rijtje. Transvisie heeft geen voorkeur voor GenderGP boven andere manieren om te starten met hormonen buiten de reguliere genderpoli’s om.  Als er een behandeling mogelijk zou zijn bij een genderpoli in Nederland binnen een redelijke termijn, zou dat voor Transvisie uiteraard de voorkeur hebben.  

GenderGP.

GenderGP werkt niet helemaal volgens de uitgangspunten van Transvisie. Transvisie raadt voor personen ouder dan 18 jaar GenderGP niet aan, maar ook niet af. Voor een jongere in grote emotionele nood als gevolg van het vorderen van de puberteit is het te overwegen om via GenderGP te starten met puberteitsremmers. Starten met cross sekse hormonen via GenderGP is volgens Transvisie voor jongeren onder de 18 jaar af te raden.  

Uitgangspunten van Transvisie 

Transvisie gaat uit van het recht op zelfbeschikking en zelfdiagnose. Transgender personen moeten de juiste informatie krijgen en eigen keuzes maken. Een of twee gesprekken met een arts of psycholoog is voor de meeste volwassenen voldoende om te weten of iemand daadwerkelijk transgender persoon is en of er een indicatie is voor geslachtsbevestigende hormonen.  Alleen onderwerpen die hiervoor relevant zijn moeten worden besproken. Deze gesprekken moeten plaatsvinden op basis van gelijkwaardigheid. Als een trans persoon behoefte heeft aan ondersteuning of begeleiding voor andere onderwerpen dan de medische transitie dient er een afzonderlijk traject te starten met een andere hulpverlener. De huisarts heeft een centrale rol bij de (coördinatie van) begeleiding en behandeling van trans personen. Ook moet de indicatiestelling, behandeling en ondersteuning binnen een redelijke termijn starten. Ook moet de zorg worden vergoed. Over het algemeen wordt de treeknorm gehanteerd als norm voor een redelijke termijn; deze geeft aan 6 weken tussen verwijzing en eerste intake. 


Algemene informatie over GenderGP  

GenderGP werkt uitsluitend via online contacten. Op de site staat dat zij overbruggingszorg leveren tot je aan de beurt bent voor reguliere zorg. In de praktijk gaat het vooral om het leveren van hormonen. De manier van werken is vooral gericht op het Engelse zorgmodel (de NHS). GenderGP is in Engeland sinds 2015 een zorgaanbieder met als uitgangspunt zelfdiagnose en was een alternatief voor de extreem lange wachtlijsten. 

Werkwijze in het kort: Je vult een vragenlijst in over je huidige leven, over wat je verwachtingen zijn en welke mensen belangrijk zijn in je leven. Daarna wordt er een online intakegesprek met je gehouden. Na evaluatie van de gegevens en het onlinegesprek zorgt GenderGP voor een recept voor hormonen. Daarmee kun je in een apotheek in Nederland de hormonen krijgen. Elke 3 maanden moet je bloedonderzoek laten doen. En je geeft een update over hoe het met je gaat. Daarna worden zo nodig de doseringen van de hormonen aangepast en krijg je een nieuw recept. Elke 6 maanden heb je een verplicht onlinegesprek. 

 

Kosten 

GenderGP rekent een eenmalige opstartvergoeding van £ 195,-. En brengt verder abonnementskosten in rekening. Deze zijn £ 30,- per 4 weken. Er komen extra kosten bij voor de verplichte gesprekken eens per 3 of 6 maanden. Daarnaast moet je de hormonen en het bloedonderzoek zelf betalen.  Je krijgt niets van deze kosten vergoed via je zorgverzekering. 

Voor wie kan GenderGP een optie zijn voor een (hormoon)behandeling? 

  • Je bent zeker van je genderidentiteit en die zekerheid heb je al langere tijd. 
  • Je bent ervan overtuigd dat je (hormoon)behandeling wilt starten. 
  • Je hebt geen ernstige lichamelijke, psychische of sociale problemen. 

Welke leeftijd 

  • Je bent ouder dan 18 jaar: starten met cross sekse hormonen (geslachtsbevestigende hormonen) 
  • Je bent jonger dan 18 jaar en ervaart grote emotionele nood als gevolg van vorderen van de puberteit: puberteitsremmers (hormoonblokkers) via GenderGP* 

*Starten met cross sekse hormonen via GenderGP is volgens Transvisie voor  personen onder de 18 jaar af te raden.   

 

Toelichting  

GenderGP geeft op de site aan dat zij geen leeftijdsgrens hanteren. Zij zijn bereid om hormonen voor te schrijven bij jongeren die qua puberteitsontwikkeling Tanner stadium 2 hebben bereikt. (Tanner stadium https://nl.wikipedia.org/wiki/Tannerstadia ) 

Naar de mening van Transvisie hebben jongeren onder de 18 jaar echter een ander type zorg nodig dan GenderGP kan bieden. Als er grote emotionele nood is bij een jongere door de lichamelijke ontwikkelingen tijdens de puberteit, is het te overwegen om via GenderGP te starten met puberteitsremmers.

 

Voordelen 

  • Geen wachttijd. 
  • Indicatiestelling op basis van zelfdiagnose. 
  • De voorschrijver heeft ervaring met hormoonbehandeling bij trans personen. 
  • De mensen die werken bij GenderGP hebben affiniteit met trans personen of zijn ervaringsdeskundige.
  • Je krijgt betrouwbare hormoonpreparaten via je eigen apotheek. 
  • Dosering van hormonen wordt aangepast aan de hand van bloeduitslagen. 

 Nadelen 

  • Je moet alle kosten zelf betalen. Je hebt een creditcard nodig. 
  • Vruchtbaarheid (zeker voor de jongvolwassenen) is een belangrijke zorg. De opslag en invriezen van zaad- of eicellen wordt niet vergoed. Daardoor zou je in verband met de kosten kunnen besluiten om zaad- of eicellen niet te laten opslaan, terwijl je dat eigenlijk wel zou willen. 
  • Sommige medicijnen die worden voorgeschreven zijn lastig of niet te verkrijgen in Nederlandse apotheken. Houd hier rekening mee bij de keuze. 
  • Alle communicatie gebeurt in het Engels. 
  • Je hebt alleen per mail en online contact. 
  • Als je huisarts niet meewerkt, zijn sommige zaken lastig te organiseren.
  • Transvisie heeft de indruk dat er onvoldoende aandacht is voor eventuele redenen om niet te beginnen met hormonen. 

Aandachtspunten 

Om in aanmerking te komen voor een behandeling in Nederland en voor vergoeding van trans zorg heb je nu nog een diagnose via een Nederlandse genderpoli nodig.  

Dus blijf op de wachtlijst staan voor een Nederlandse genderpoli. 

Er is geen traject bij GenderGP voor coaching of intensieve ondersteuning en begeleiding. Het is wel mogelijk om met een ‘counselor’ (tegen betaling) gesprekken te hebben. 

Je kunt aan GenderGP verklaringen vragen voor indicaties voor laserbehandeling en operaties. We horen vanuit de doelgroep hierover wisselende verhalen. Soms wordt deze verklaring geaccepteerd in Nederland door de artsen en de zorgverzekeraars, maar soms ook niet. 

Praat met je huisarts voordat je start bij GenderGP

Bespreek met je huisarts wat die vindt van je plan om met GenderGP in zee te gaan. Sommige (maar lang niet alle) huisartsen zijn bereid om je te helpen op gebied van trans zorg. Dat heet ‘anderhalvelijnszorg’, waarbij de huisarts luistert naar de adviezen van een andere partij die effectief de leiding neemt. Dat is in dit geval GenderGP. Bij het praten met je huisarts kan je vragen of dat de huisarts deze extra taak op zich wil nemen, zeker nu er zulke extreme wachttijden zijn in de reguliere zorg. Het is ook heel nuttig als je huisarts de bloedonderzoeken voor je aanvraagt en meehelpt om deze te controleren.  

 Huisartsen willen niet altijd hormonen voorschrijven of op een andere manier helpen. Als je huisarts aangeeft dat dat komt door onvoldoende kennis, kun je wijzen op onderstaande websites. Die geven betrouwbare, op bewijs gebaseerde informatie over transgenderzorg voor zorgprofessionals.  

  1. De website van het Centre of Excellence for Transgender Health (University of California, San Francisco): https://transcare.ucsf.edu/guidelines. 
  2. De website van Callen Lorde, https://callen-lorde.org/transhealth/ 
  3. De Nederlandse Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg-somatisch blz 26 ev https://richtlijnendatabase.nl/richtlijn/kwaliteitsstandaard_transgenderzorg/startpagina_-_transgenderzorg.html 

 

Waarover kun je praten met je huisarts? 

  • Vertel over je gender vraagstuk, de lange wachtlijsten en de extra problemen die het wachten veroorzaakt, bijvoorbeeld emotioneel en sociaal. 
  • Vraag aan je huisarts: bent u het met mij eens, dat ik transgender persoon ben? En dat het een goede keuze voor mij is om hormoonbehandeling te starten? 
  • Vraag of je huisarts wil samenwerken met  GenderGP?  

Zo ja 

  • Wil je huisarts bloedonderzoek namens GenderGP uitvoeren? (Dan krijg je dit vergoedt via je zorgverzekering.) 
  • Wil je huisarts injecties geven van hormonen die GenderGP voorschrijft? (bijvoorbeeld testosteron blokkers zoals Triptoreline 1x p 12 weken of Nebido 1x/10- weken) 
  • Wil je huisarts het recept van de GenderGP omzetten naar een huisartsrecept? (Dan krijg je de hormonen wel vergoed.) 
  • Wil je huisarts vervolgmedicatie voorschrijven nadat je stabiel bent ingesteld? 
  • Wil je huisarts verwijzen naar lokale zorgverleners, zoals GGZ-begeleidingstraject (hoeft geen gespecialiseerde psycholoog te zijn) 
  • Vraag je huisarts ook alvast voor een verwijzing naar stemcoaching/logopedie en/of (laser)ontharingstherapie.  

 NB Voor vergoeding door de zorgverzekeraar is het nodig dat de huisarts een DSM-5 /ICD code vermeldt in de verwijsbrief. 

 

Werkwijze GenderGP  

Hieronder een beschrijving van de werkwijze van GenderGP. Voor verdere informatie: zie de website van de GenderGP https://www.gendergp.com/ 

  1. Je meld je aan door een vragenlijst in te vullen (in het Engels) waar gevraagd wordt naar je (medische) verleden, je wensen, je verwachtingen van de hormoonbehandeling en hoe je in het leven staat. Extra aandacht is er voor mensen in jouw omgeving die belangrijk zijn voor je. En die je kunnen ondersteunen. Tevens komen aandachtspunten zoals bijwerkingen van de medicijnen en vruchtbaarheid ter sprake. Voorbeelden van deze vragenlijst kan je vinden voor vervrouwelijking (https://www.gendergp.com/wp-content/uploads/2021/08/Feminising.pdfof voor vermannelijking (https://www.gendergp.com/wp-content/uploads/2021/08 /Masculinising.pdf) 
  2. Er volgt uitleg over de verschillende opties voor hormoonbehandeling en de noodzaak voor bloedcontroles.  Je kunt zelf een voorkeur aangeven voor een bepaalde therapie. Het is handig te kiezen voor een middel dat in Nederland bij genderpoli’s wordt voorgeschreven. Let op: sommige hormonen worden via een injectie gegeven. Dan moet je organiseren wie die wil geven. Vaak wil je huisarts wel helpen. Of iemand in je omgeving kan leren hoe dit moet. 
  3. Voor een recept kan worden uitgeschreven krijg je een online gesprek met een “counselor”. Daarin wordt gevraagd om wat te vertellen over jezelf. De onderwerpen uit de vragenlijsten komen nog eens aan de orde. En er wordt gevraagd of je huisarts mee wil werken. 
  4. Als alles in orde bevonden wordt, krijg je recepten voor hormonen. 
  5. Bloedonderzoek eens in de 3 maanden is nodig. Wat er voor bloedonderzoek wordt gedaan, hangt af van het hormoon dat je gebruikt. Sommige hormonen kunnen belastend zijn voor de lever of nieren. Bloedonderzoek is dus absoluut noodzakelijk. 
  6. GenderGP kijkt naar de bloeduitslagen (ook als de huisarts die aanvraagt) en past zo nodig de dosering van de hormonen aan. En geeft herhaalrecepten. 
  7. Na 6 maanden hormoongebruik volgt een nieuwe verplichte online meeting met een counselor. Hier wordt gevraagd hoe het met je gaat en of dat je nog vragen hebt. Je kunt ook vragen om een eerder gesprek als je dit zelf nodig vindt.  
  8. Naast de maandelijkse betaling moet je extra betalen voor elke gesprek, voor het bloedonderzoek en voor de hormonen. Houd daar dus rekening mee. 

Was de informatie op deze pagina nuttig?

Dagelijks staan meer dan 100 transvisie vrijwilligers belangeloos klaar voor onze doelgroep. Via onze contactgroepen, individuele gesprekken, infopunt, voorlichting maar ook via onze belangenbehartiging. Met jouw donatie kunnen wij nog meer betekenen voor onze doelgroep en transgenderzorg sneller toegankelijker maken.