Genderzorg voor jongeren in zwaar weer: ook BuroJIJ moet noodgedwongen stoppen
BuroJIJ stopt met jeugdzorg voor transgender jongeren. Het is de zoveelste aanbieder van jeugdzorg die stopt. Transvisie en Transgender Netwerk luiden gezamenlijk de noodklok. “Het wegvallen van deze zorg veroorzaakt enorm veel lijden.”
Deze week heeft BuroJIJ aangekondigd te moeten stoppen met het aanbieden van genderzorg voor jongeren. Na een lange strijd was het volgens Bram Peters, bestuurder bij BuroJIJ, financieel niet meer haalbaar om de jeugdhulp voort te zetten. Een pijnlijk besluit. Het is schrijnend om te zien dat er op landelijk niveau zo weinig aandacht is voor deze kwetsbare jongeren.
Gemeenten bepalen hoe de jeugdzorg wordt geregeld, maar de tarieven die ze hanteren zijn te laag om goede zorg te kunnen bieden. Daarnaast worden zorgverleners zoals BuroJIJ geconfronteerd met onmogelijke administratieve lasten. Ze moeten contracten afsluiten met tientallen gemeenten, elk met hun eigen regels en eisen, wat leidt tot veel extra en onbetaald werk. Hierdoor is de genderzorg voor jongeren in de huidige vorm niet langer houdbaar.
Crisis in de jeugdzorg
Na het eerdere wegvallen van Genderteam Zuid-Nederland betekent dit nieuwe verlies een verdere verschraling van het zorgaanbod van transgender en non-binaire jongeren. Op deze manier verdwijnt de jeugdzorg in veel gebieden, wat ertoe leidt dat er steeds meer ouders zijn die geen hulp voor hun kinderen meer kunnen vinden. En zelfs als ze die zorg kunnen vinden zijn de wachtlijsten jarenlang, iets wat alleen maar erger wordt bij het uitvallen van zorgaanbieders.
Transvisie en Transgender Netwerk luiden gezamenlijk de noodklok. “Dit kan zo niet langer. Het wegvallen van deze zorg veroorzaakt enorm veel lijden met alle gevolgen van dien: jongeren die geen hulp krijgen lopen meer risico op ernstige problemen, zoals depressie of zelfs suïcide,” waarschuwen de belangenorganisaties. Ook kunnen jongeren later juist intensievere medische behandelingen nodig hebben. “Het is de hoogste tijd dat gemeenten en het Rijk hun verantwoordelijkheid nemen en zorgen voor betere voorwaarden en tarieven om jeugdzorg aan te bieden.”
De financiering van jeugdhulp vanuit de Jeugdwet is niet langer houdbaar.
De financiering van jeugdhulp vanuit de Jeugdwet is niet langer houdbaar.
Transvisie heeft vandaag een dringend beroep gedaan op diverse gemeenten en de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) om deze situatie te erkennen. Zowel basis- als gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg voor jongeren staat onder druk door ontoereikende financiële middelen.
Dit jaar zijn in de regio Brabant al twee zorgaanbieders gestopt met het aanbieden van zorgtrajecten voor jongeren, waaronder cruciale genderzorg. Deze trend is zorgwekkend en bedreigt de geestelijke gezondheid van jongeren in heel Nederland.
In onze brief aan de tien grootste gemeenten in Noord-Brabant vragen wij dringend om een heroverweging van de begroting voor jeugdhulp. Hoewel gemeenten niet vrijwillig deze verantwoordelijkheid hebben opgepakt, is goede jeugdhulp een onmiskenbare plicht. Wij hopen op een constructieve dialoog tussen gemeenten en zorgaanbieders om samen tot een oplossing te komen.
Onze belangenbehartiging zal zich blijven inzetten om zowel lokaal als landelijk de noodzaak van een adequate financiering van de geestelijke gezondheidszorg voor jongeren onder de aandacht te brengen.
Handreiking Transgenderzorg in Gemeenten voor kinderen en jongeren
Onlangs heeft de Kwartiermaker Transgenderzorg de ‘Handreiking Transgenderzorg in Gemeenten (Jeugdzorg)’ uitgebracht.
Iedere gemeente heeft in het kader van de uitvoering van de Jeugdwet de taak goede zorg aan te bieden aan alle inwonende kinderen die deze zorg nodig hebben. Hieronder vallen ook de kinderen met gendervragen. De, door de gemeente gecontracteerde, reguliere zorgaanbieders kunnen de zorg aan gender non-conforme kinderen vaak niet bieden omdat hij te specialistisch is. Deze specialistische zorg wordt in veel gevallen geleverd buiten de regio. Samenwerking met en contracteren door de gemeente is daardoor vaak minder vanzelfsprekend. Bedoeling van deze handreiking is de toeleiding tot en samenwerking tussen gemeenten en gespecialiseerde transgenderzorg te verbeteren.
Binnen het sociaal domein hebben gemeenten sinds 2015 de brede verantwoordelijkheid om passende zorg en ondersteuning te organiseren voor hun inwoners. Deze taken liggen vast in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015), de Participatiewet en de Jeugdwet. Het contracteren van partijen die kinderen met genderproblematiek kunnen ondersteunen werd en wordt nogal eens ‘vergeten’. Door het toenemen van de wachtlijsten, een beperkt aanbod in de directe leefomgeving en het missen van een actueel behandelaanbod, wordt steeds meer de noodzaak gevoeld specialistische hulp voor deze kinderen alsnog in te kopen. Gelukkig zijn voor dit soort uitzonderingen vaak wel middelen gereserveerd. Doordat het aantal kinderen per gemeente met gendervragen vaak beperkt is, net als het aantal gespecialiseerde GGZ-behandelaren, is regionale samenwerking tussen gemeenten en gespecialiseerde behandelaren noodzakelijk .
De handreiking is geschreven voor beleidsmakers, uitvoeringsorganisaties van gemeenten en wethouders die verantwoordelijk zijn voor de portefeuille Jeugdzorg. De handreiking moet de gemeente ondersteunen bij het inkopen van psychologische GGZ-zorg voor kinderen met gender-vragen. De handreiking:
- Gaat in op de verschillende tussen gender non-conform, genderincongruentie en genderdysforie.
- Beschrijft de hulp- en zorgvraag en het zorgpad.
- Gaat in op de taak van de gemeente en geeft de gemeente een aantal aanbevelingen.
- Geeft een beschrijving van het zorglandschap.
- Gaat in op de knelpunten in de reguliere zorg bij zorg aan kinderen met gendervragen.
De Handreiking Transgenderzorg in Gemeenten is hier te lezen.
De Kwartiermaker Transgenderzorg heeft deze handreiking opgesteld in het kader van zijn opdracht door Zorgverzekeraars Nederland en het ministerie van VWS. De kwartiermaker heeft daarbij nauw samen gewerkt met het VNG, Movisie en zorgaanbieders Check-in-Coaching, Genderteam Zuid-Nederland en JONX. Transvisie, de gemeente Amsterdam, de gemeente Stichtse Vecht, de Trans Health Clinic en het Nederlands Jeugdinstituut hebben constructieve feetback gegeven tijdens de ontwikkeling van het document.
READ MORE