Diana’s aanhoudende strijd voor vergoeding van zorg: “Het houdt niet op”
Maandagochtend pakt Diana* haar telefoon erbij. Opnieuw moet ze een factuur voor haar laserontharing indienen bij haar zorgverzekeraar. Ze weet eigenlijk al wat het antwoord zal zijn: afwijzing. “Ik lever de factuur bij hen in en binnen twee dagen komt de afwijzing weer binnen. Iedere keer met een andere reden”, vertelt ze. Diana lacht er inmiddels maar om, maar achter dat lachen schuilt jarenlange frustratie.
Diana is al sinds 2022 in transitie. Ze heeft haar traject niet gevolgd via een van de grote genderteams, maar via ETZorg, opgericht door GZ-psycholoog Tanya Schouten. “Via haar kon ik veel sneller terecht. Als ik nog jaren had moeten wachten, had ik het niet gered”, vertelt Diana. Toch bleek deze keuze later ook ingewikkeld: de zorgverzekeraar van Diana erkent ETZorg en het netwerk waar Tanya mee werkt niet als een officieel genderteam, zoals bijvoorbeeld het VUmc of Buro-Jij. Die erkenning is belangrijk, want het bepaalt of zorgverzekeraars behandelingen vergoeden.
ETZorg als genderteam
Diana’s traject begon in september 2022 met haar eerste contact met ETZorg. Een snelle intake volgde. In 2023 wilde ze alvast beginnen met laserontharing, nog vóór haar hormoonstart. Dit zijn behandelingen die bij transpersonen onder voorwaarden vergoed kunnen worden. Ze vond een kliniek, Cosmetique Totale, die ervaring had met transgender cliënten en diende een offerte in bij haar zorgverzekeraar. Op haar polis stond dat laserontharing bij genderdysforie 100% vergoed werd vanuit de basisverzekering. “Ik dacht: ik ga dit indienen en dan kan ik volgende week gewoon gaan beginnen.” Maar dat was niet zo. Haar zorgverzekeraar keurde de aanvraag af. De reden? ETZorg werd niet erkend als een genderteam.
Binnen de transgendergemeenschap is het bekend dat cliënten die hun zorg regelen via het netwerk van Tanya Schouten vaker tegen vergoedingsproblemen aanlopen. In het overzicht uit 2022 van Kwartiermaker Transgenderzorg staat dat ETZorg ‘geen onderdeel uitmaakt van een erkend genderteam.’ De structuur voldoet net niet aan de traditionele definitie van een erkend genderteam, maar zit precies in het grijze gebied. Dit brengt risico’s met zich mee.
Een lange strijd
Wat volgde was een maandenlang proces van heen en weer bellen, mails sturen en bewijzen verzamelen. “Tanya doet dit werk al bijna dertig jaar”, zegt Diana. “Zij voldeed gewoon aan de eisen, maar de verzekeraar werkte gewoon niet mee.”
Omdat ze niet serieus werd genomen, besloot Diana juridische stappen te zetten. Ze schakelde een advocaat in en startte een zaak bij de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ). Dit is een onafhankelijke geschillencommissie die klachten tussen consument en zorgverzekeraar behandelt. Pas op de allerlaatste dag voor de deadline gaf de verzekeraar alsnog toestemming en kreeg Diana de behandeling vergoed. Het argument dat Tanya niet erkent werd als genderteam, bleek toen geen rol meer te spelen.
“Nu komt het goed”, dacht Diana destijds. Maar niets bleek minder waar. Zelfs na de machtiging bleef de zorgverzekeraar haar facturen systematisch afwijzen, telkens met andere argumenten. “De ene keer zou de behandelaar niet goed geregistreerd zijn, dan zou de machtiging verlopen zijn, dan weer is de verkeerde code gebruikt.” Deze laatste twee voorbeelden zouden te maken kunnen hebben met het feit dat begin dit jaar de codes voor behandelingen zijn veranderd. Hierdoor moet je bijvoorbeeld een machtiging aanvragen voor of laser- of epilatiebehandelingen. Waar vroeger beide behandelingen onder één code vielen, moet sinds kort voor elke behandeling apart een machtiging en declaratie ingediend worden. Veel oude machtigingen waren daardoor plotseling ongeldig. “Mijn facturen zijn inmiddels veertien keer afgewezen, terwijl ik officieel toestemming heb”, zegt Diana.
Lastige zorgroute
Diana heeft inmiddels meerdere klachtenprocedures gestart. Haar advocaat heeft eerder succes gehad via de SKGZ, en ook andere cliënten van ETZorg hebben via die route vergoeding afgedwongen bij hun zorgverzekeraar. Maar het is een proces dat veel tijd en energie kost voor Diana. “Het zoog me helemaal leeg”, vertelt ze open. “Zoveel impact heeft het als je telkens wordt afgewezen. Niet één keer, maar keer op keer. Een jaar lang.”
Om die reden belt haar coach Nicky tegenwoordig vaak met de zorgverzekeraar, terwijl Diana ernaast zit. “Ik trek dat emotioneel niet meer”, zegt Diana. “Nicky weet precies welke vragen ze moet stellen.” Nicky is in het traject van Diana een grote steun. “Dat is echt heel fijn.”
Hoopvol vooruitkijken
Naast de ontharingsbehandeling wacht Diana op een orchidectomie, een operatie die doorgaans standaard wordt vergoed. Hiervoor staat ze inmiddels op de wachtlijst bij het Radboudumc. Ook haar FFS (facial feminization surgery) probeert ze vergoed te krijgen, al verwacht ze dat dat opnieuw een lange procedure zal worden. Ze heeft bijvoorbeeld al veel bewijzen moeten verzamelen om te bewijzen dat het Belgische Face2Face-kliniek onderdeel uitmaakt van het genderteam. “Dit gaat gewoon het hele jaar nog duren, dat weet ik zeker.” De aanvraag is op dit moment in behandeling bij haar zorgverzekeraar. “De aanvraag ligt er al weken,” zegt Diana.
Het frustreert haar hoeveel tijd, energie en emotie het kost om te krijgen waar ze recht op heeft. “Ze zeggen: je moet het niet persoonlijk nemen”, vertelt ze. “Maar als je een jaar lang structureel wordt tegengewerkt, dan voelt het bijna alsof ze het expres doen.”
Ondanks alles blijft Diana vechten. “Ik had gedacht dat ik nu al verder zou zijn”, zegt ze. “Ik had plannen gemaakt om te herstellen, om misschien weer te gaan werken. Maar nu weet ik: dit gaat nog wel even duren.” Toch lukt het haar om hoopvol te blijven. “Ik heb een goed team om me heen. Het komt linksom of rechtsom wel goed.”
*Diana is een fictieve naam. Haar naam is bekend bij de redactie.
Je leven staat op pauze.
Je weet het eigenlijk al een lange tijd. Je ontkent het totdat je genoeg hebt van wachten op jezelf, en het niet langer uitgesteld kan worden.
Je vraag om hulp, en… niets.
De huisarts weet eigenlijk niet zo goed waar ze naar moeten verwijzen. De eerste en logische plek is naar hét ziekenhuis, die ene… met een wachttijd van drie jaar en een bericht dat dat slechts een indicatie is omdat de werkelijke deur gesloten is.
Drie jaar wachten? Maar je leven staat op pauze.
Bij gebrek aan een antwoord op je vraag om hulp zoek je zelf naar wat de zorg kan bieden en in plaats van een antwoord vind je een legpuzzel zonder instructies die je zelf aan elkaar mag proberen te knopen. Je leert jezelf materiedeskundig te zijn, omdat het zorgsysteem niet vaardig in deze zorg is, en alle deuren, die staan dicht.
Dat kost tijd. En energie die je al niet meer had.
Maar na struikelen en opstaan wordt duidelijk wat de vraag moet zijn en waar, en met die hoop vraag je opnieuw om hulp. Je hebt de verwijzing. En een wachttijd van een jaar.
Een jaar wachten? Maar je leven staat op pauze.
Je vindt een optie. Het wordt niet vergoed maar het duurt mogelijk maar maanden en het is een kans, een geluk. Daarmee vraag je opnieuw om hulp bij de huisarts. Je hebt de verwijzing. En een wachttijd van maar een of twee maanden.
Een of twee maanden. Je kan iemand spreken. Maar om aan erkenning te komen kost tijd, en er gaat een half jaar voorbij voordat je die kan krijgen.
Een half jaar? Je leven staat op pauze.
Je hebt de erkenning. Je hebt de hulp nodig, dat wordt gezien. Maar dat mag niet maar één enkele organisatie vinden. Je hebt weer een verwijzing. Drie maanden wachttijd.
Drie maanden? Je leven staat op pauze.
Iedereen is het met je eens, en de erkenning wordt bevestigd. Je hebt toestemming. Medische hulp komt er. Een verwijzing. Drie maanden wachttijd.
Drie maanden? Je leven staat op pauze.
Je hebt de medicatie in je handen. De klok begint te lopen van een proces van jaren van tergend geleidelijke verandering. Het belooft te helpen, maar je ziet al snel dat dat nooit genoeg gaat zijn, dat meer nodig is, maar om die volgende stap mag je niet vragen voordat je eerst de medicatie gebruikt hebt en wacht. Een half jaar of een jaar.
Een half jaar? Een jaar? Vooruitgang gaat beginnen. Maar je leven staat op pauze.
En die volgende stap? Die is er niet. Niet hier, niet op tijd, de deuren staan hier dicht. Het is er wel, elders, in andere landen, en het kost een fortuin. Dat wist je al, je vraagt het daar, je vraagt om permissie, je vecht weer om erkenning.
Je krijgt zicht op wanneer je eindelijk verlost kan gaan zijn van een deel van de pijn die al deze tijd meer ondraaglijk is geworden, wetende dat het slechts een enkele stap is van de mogelijke vele die je nog moet nemen.
Op weg naar een doel in de toekomst waar je inmiddels al jaren geleden niet meer op kon wachten.
READ MORENieuwe handreiking helpt huisartsen bij genderbevestigende hormoontherapie
Donderdag 12 juni is de handreiking “Begeleiding bij genderbevestigende hormoontherapie in de eerste lijn” gepubliceerd. Een praktisch hulpmiddel voor huisartsen die trans en genderdiverse mensen willen ondersteunen bij hun keuze voor hormoontherapie.
Transvisie werkte mee aan deze handreiking omdat de vraag naar genderzorg blijft toenemen, terwijl de wachttijden op de genderpoli’s nog altijd veel te lang zijn. We zien dat veel mensen vastlopen in het systeem, terwijl een deel van de zorg ook dichter bij huis mogelijk is als huisartsen daar goed op zijn voorbereid.
De handreiking is ontwikkeld door Transgenderzorg Utrecht, Stichting Trans in Eigen Hand, de NHG-Expertgroep Seksuele Gezondheid en Transvisie. De inhoud sluit aan bij de bestaande Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg – Somatisch (2018) en is gebaseerd op (inter)nationale medische richtlijnen.
Toegankelijke genderzorg in de eerste lijn
Steeds meer mensen zoeken hulp bij hun huisarts voor genderzorg, bijvoorbeeld voor het starten van hormoonbehandeling. Via de gebruikelijke weg (eerst diagnostiek bij een psycholoog op een genderpoli, daarna pas doorverwijzing naar een endocrinoloog) is dat voor veel mensen nauwelijks haalbaar. De wachtlijsten zijn extreem lang en de toegang tot zorg is daarmee voor veel trans en genderdiverse mensen een enorme uitdaging.
Deze handreiking laat zien: ook in de huisartsenpraktijk is goede zorg mogelijk, mits er kennis en vertrouwen is.
Wat staat er allemaal in?
De handreiking bevat praktische informatie voor huisartsen over onder andere:
● Bejegening, besluitvorming en risicobeoordeling
● Informatievoorziening en informed consent
● Feminiserende en masculiniserende hormoontherapie
● Pauzeren of stoppen van de behandeling
● Samenwerking met andere zorgprofessionals
Veel huisartsen werken al met middelen zoals oestrogeen, testosteron of anti-androgenen. Deze handreiking bouwt voort op wat ze al kennen en helpt om trans en genderdiverse mensen beter te begeleiden, in hun eigen buurt, zonder onnodige drempels.
Voor vragen en consultatie kunnen huisartsen terecht bij de NHG-Expertgroep Seksuele Gezondheid.
Meer dan 700 mensen op de wachtlijst: JIJ Genderzorg trekt aan de noodrem
JIJ Genderzorg, met locaties in Loon op Zand, Amsterdam en Utrecht, heeft helaas moeten besluiten om voorlopig geen nieuwe cliënten meer aan te nemen. Inmiddels staan er meer dan 700 mensen op de wachtlijst, die is opgelopen tot meer dan twee jaar. Daardoor is het volgens de organisatie niet meer verantwoord om nieuwe aanmeldingen aan te nemen, omdat niet meer valt in te schatten hoe lang mensen precies zullen moeten wachten.
Volgens Bram Peters, bestuurder bij BuroJIJ, is de maatregel noodzakelijk. ‘Het hebben van zoveel wachtenden voelt voor ons onethisch, omdat we hen geen duidelijk perspectief kunnen bieden. Dit strookt niet met onze visie op transparantie en het geven van heldere verwachtingen.’
Hoewel er behandelcapaciteit is, kampt JIJ Genderzorg – net als veel andere instellingen – met een tekort aan regiebehandelaren. Hierdoor kan de beschikbare capaciteit niet optimaal worden benut. De organisatie is hard op zoek naar gekwalificeerde professionals om het team te versterken.
Liora ten Brinke, woordvoerder van Transvisie, noemt het hoge aantal aanmeldstops in de genderzorg een ernstig signaal. ‘Het laat opnieuw zien dat de genderzorg wankelt onder een structureel tekort aan mensen en middelen. Dit raakt al die mensen die nù zorg nodig hebben en vraagt om politieke urgentie en gezamenlijke actie. De wachtlijstproblematiek is niet het falen van één zorgaanbieder, maar van het systeem.’
Transvisie blijft zich met hart en ziel inzetten om de stem van de genderdiverse gemeenschap te laten doorklinken op de plekken waar besluiten worden genomen: in Den Haag, bij zorgverzekeraars en binnen het zorgveld. Want wachten op zorg mag nooit vanzelfsprekend zijn.
Jaarverslag 2024 & jaarplan 2025
Transvisie maakte de balans op ten aanzien van haar activiteiten in het afgelopen jaar. Tegelijkertijd wordt vooruitgekeken naar het huidige jaar.
Waarvoor hebben we ons in 2024 hard gemaakt en wat wordt onze richting voor 2025? Dit jaar bestaat onze stichting 15 jaar en helaas zijn we nog steeds nodig. Wie anders zet zich in voor onze doelgroep, bijvoorbeeld door het behartigen van de belangen in zorg en beleid, de contactgroepen en andere ondersteunende diensten? Transvisie doet dit met hart en ziel, maar liever zijn we overbodig. Bestuursvoorzitter Sam van den Berg benoemt in haar inleiding bij het jaarplan dat dat immers zou betekenen dat “snelle zorg, een goed sociaal vangnet en een open blik op gender vanzelfsprekend zijn geworden”.
Maar tot het zover is, mag je erop vertrouwen dat Transvisie zich maximaal en doelgericht inzet. Op onze website lees je in het Jaarverslag 2024 waartoe dat heeft geleid in het afgelopen jaar en lees je in het Jaarplan 2025 hoe we hierop voortborduren en welke focus we dit jaar hebben. Je kunt de stukken vinden via de volgende link.
Transcafé LVB 7 juni Pride Utrecht gaat niet door
Transcafé LVB 7 juni Pride Utrecht gaat niet door
Helaas gaat de bijeenkomst van Transcafé LVB 7 juni niet door.
Er zijn onvoldoende vaste vrijwilligers.
Daardoor kunnen we niet goed de veiligheid bieden, die bij Transcafé LVB hoort.
We hebben besloten dat de bijeenkomst niet doorgaat.
De volgende bijeenkomst van Transcafé LVB is zaterdag 27 september bij s’Heeren Loo in Apeldoorn.
Tot een volgende keer
Psychologenpraktijk De Vaart stopt tijdelijk met nieuwe cliënten van Achmea
Psychologenpraktijk De Vaart stopt tijdelijk met nieuwe cliënten van Achmea
Sinds 1 april 2025 neemt Psychologenpraktijk De Vaart tijdelijk geen nieuwe cliënten aan die verzekerd zijn bij Achmea. Dit geldt ook voor andere verzekeringen die onder Achmea vallen, zoals:
· Zilveren Kruis
· Interpolis
· De Christelijke zorgverzekeraar
· FBTO
· De Friesland
· Zilveren Kruis ZieZo
Dit gebeurt omdat Achmea elk jaar een limiet stelt aan hoeveel geld de praktijk mag declareren. De praktijk denkt dat ze in 2025 dit limiet gaan bereiken. Daardoor kunnen ze helaas voorlopig geen nieuwe cliënten met een Achmea-verzekering helpen.
Als je al op de wachtlijst staat bij De Vaart, kun je gewoon geholpen worden. Nieuwe cliënten met andere verzekeraars kunnen zich nog steeds aanmelden.
Ben je verzekerd bij Achmea en zoek je hulp? Neem dan contact op met de afdeling Zorgadvies en Bemiddeling van Achmea. Zij kunnen je helpen om een andere praktijk te vinden.
De Vaart vindt deze situatie erg vervelend en praat nog met Achmea om de limiet te verhogen. Meer informatie kun je vinden op www.psychologenpraktijkdevaart.nl.
Update: Jeugdzorg in Noord Brabant
Update: Jeugdzorg in Noord Brabant
De aanhoudende problematiek rondom het wegvallen van lokale transgenderzorg voor kinderen en jongeren in Brabant is een belangrijk onderwerp voor ons. Deze update geeft inzicht in de recente ontwikkelingen.
Gesprekken met gemeenten
In december en januari vonden gesprekken plaats met diverse gemeenten in Noord-Brabant. Ons doel was om hen aan te sporen tot actie, aangezien zij als portefeuillehouder de eindverantwoordelijkheid dragen voor de inkoop van jeugdzorg. Hoewel de gemeenten zelf niet van mening zijn dat hun inkoopbeleid de oorzaak is van het vertrek van gespecialiseerde zorgaanbieders, zien wij hun inkoopstrategie wel degelijk als een belangrijke factor in het huidige tekort.
Erkenning van urgentie en vervolgstappen
Het besef van de noodzaak van snel toegankelijke genderzorg voor kinderen en jongeren groeit bij de gemeenten. Met twee regio’s streven we ernaar om nog voor de zomer een dialoogsessie te organiseren. Tijdens deze bijeenkomst willen we ouders/verzorgers, gemeenten en zorgaanbieders samenbrengen om gezamenlijk naar passende oplossingen te zoeken.
Alternatieve mogelijkheden
Aangezien een snelle oplossing nog niet gegarandeerd is, achten wij het van belang dat er ook alternatieve routes beschikbaar zijn. Voor de provincie Noord-Brabant zou het Radboudumc hierin mogelijk een rol kunnen spelen.
De route
1. Neem contact op met je huisarts en geef aan dat je kind doorverwezen wilt worden naar het Radboud UMC. Hiervoor is een psychologische beoordeling door een erkende GGZ-instelling vereiste. Vraag daarom voor een doorverwijzing naar een GGZ instelling in je regio die kinderen/jongeren behandelt.
2. Als het kind/jongeren is gezien door een psycholoog en er is spraken van optimaal welbevinden, ontwikkeling en (sociaal) functioneren, kan er door de huisarts worden doorverwezen naar het Radboud.
3. De huisarts dient door te verwijzen via Zorgdomein:
kinderen tot en met 15 jaar: ‘verwijsafspraak genderdysforie kind/adolescent’. Zorgvraag: Medisch specialistische zorg > Kindergeneeskunde > Overige vragen kindergeneeskunde.
jongeren vanaf 16 jaar en volwassenen: verwijsafspraak genderdysforie volwassene. Zorgvraag: Medisch specialistische zorg > Interne geneeskunde > Endocrinologische aandoeningen, overig
Vertraging op lang wachten
De huidige lange wachttijden leiden tot onnodige vertragingen in de route naar het RadboudUMC. Hoewel Transvisie de intentie van de pre-scan in de basis-GGZ begrijpt om niet-passende zorgvragen te filteren, vrezen wij dat de beperkte capaciteit daar juist de doorstroom naar het RadboudUMC belemmert. Gezien de huidige situatie in Noord-Brabant is een heroverweging van deze aanpak door het RadboudUMC dringend noodzakelijk. Transvisie zal hier actief op blijven aandringen.