Najaar Update genderzorg voor jeugd
Sinds onze laatste update in maart van dit jaar is er veel gebeurd. Wij nemen je daarom graag mee in de laatste ontwikkelingen rondom genderzorg binnen de Jeugdwet.
Dialoogsessie Inkooporganisaties Noord-Brabantse Gemeenten
Afgelopen zomer kwamen de Noord-Brabantse gemeenten, zorgaanbieders en Transvisie voor de tweede keer digitaal samen. Het doel van deze bijeenkomst was om de zogenoemde zorglijn (1) van de gemeenten te bespreken en van feedback te voorzien.
Zorgaanbieders, zowel met als zonder ervaring in genderzorg, bespraken de mogelijkheden die zij jongeren in hun gemeenten kunnen bieden. Voor ons werd snel duidelijk dat er voldoende animo is bij deze zorgaanbieders om iets te willen betekenen voor jongeren die genderincongruentie ervaren. Hoewel genderzorg en diagnostiek niet altijd onderdeel zijn van het zorgaanbod bij deze aanbieders, kunnen zelfstandige therapeuten en jeugdwerkers de gezinnen wel ondersteunen voorafgaand aan of tijdens de transitie.
Helaas werd aan deze bijeenkomst nog geen duidelijke conclusie of einddoel verbonden. Wij begrijpen de organisatorische verantwoordelijkheid van de gemeenten, maar het directe resultaat is wel dat de zorg in de provincie Noord-Brabant vooralsnog minimaal blijft.
JIJ-Genderzorg Jeugd maakt doorstart als De Majorettes
Na de aankondiging in december 2024 dat JIJ-Genderzorg Jeugd hun jeugdzorgactiviteiten zou staken, start moederbedrijf BuroJIJ vanaf januari 2026 met een nieuw jeugdzorgmerk: De Majorettes.
Deze herstart betekent dat er een nieuwe genderzorgaanbieder voor jeugd bijkomt in Amsterdam, Utrecht, én in Loon op Zand (Noord-Brabant).
De directie van De Majorettes geeft aan dat gemeenten door het gebruik van een ander inkoopmodel de zorg rechtstreeks bij hen kunnen inkopen. Het verschil met de werkwijze van JIJ-Genderzorg Jeugd is dat gemeenten geen aparte inkoopafspraken meer maken, maar kunnen kiezen uit twee vaste zorgproducten. De directie stelt dat jongeren “heel snel kunnen starten” als de gemeente besluit de zorg toe te wijzen.
Bepaalt de gemeente nu of mijn kind zorg mag ontvangen?
Kort samengevat: Ja, maar dit was voorheen ook al het geval.
Zoals gebruikelijk zal een huisarts, het CJG of een andere bevoegde partij moeten verwijzen naar De Majorettes. Vervolgens zal de zorgaanbieder doorverwijzen naar de gemeente om daar een zogenoemde 301-toewijzing (2) aan te vragen. De gemeente bepaalt op basis van het inkoopbeleid of zij de zorg bij De Majorettes inkopen.
De uitvoering in de praktijk zal moeten uitwijzen op welke manier deze nieuwe verwijs- en inkoopstrategie zal werken. Wij zijn voorzichtig optimistisch en verheugd dat BuroJIJ het toch weer aandurft genderzorg vanuit de Jeugdwet aan te bieden.
Genderzorg in België of Duitsland
Als je in het grensgebied woont, bijvoorbeeld nabij België of Duitsland, begrijpen wij dat je ook buiten de landsgrenzen een zorgaanbieder zoekt.
De Nederlandse zorgverzekeraar hanteert een vergoeding op basis van de Nederlandse tarieven. Dit betekent dat je mogelijk zelf moet bijbetalen, bovenop het eigen risico.
– Raadpleeg daarom altijd vooraf de polisvoorwaarden.
– Maak gebruik van de zorgbemiddeling van je zorgverzekeraar.
Wordt de zorg buiten Nederland niet vergoed? Meld je dan bij onze individuele belangenbehartiging via infopunt@transvisie.nl.
Verwijzingen
1. De term ‘zorglijn’ verwijst naar een gestructureerd overzicht (een tijdlijn of stappenplan) dat alle fases van een zorgtraject visueel maakt. Het doel is om patiënten, verwijzers en zorgverleners inzicht te geven in de te volgen procedure.
2. Een 301-toewijzing is een officeel bericht van de gemeente aan de zorgaanbieder. Hiermee geeft de gemeente toestemming om de gevraagde jeugdzorg te leveren en garandeert zij dat de kosten daarvoor worden betaald. Zonder deze toewijzing kan de zorg vanuit de Jeugdwet niet starten.
Vernieuwde website ondersteunt huisartsen bij goede zorg voor transgender personen
Een jaar geleden lanceerden huisartsen Franklin Maidman en Marlies Wegenwijs de website huisartsenzorgvoortransgender.nl. Een platform dat huisartsen en andere eerstelijnszorgverleners ondersteunt bij het bieden van transgenderzorg.
Wat begon als een kleinschalig initiatief, groeide in korte tijd uit tot een veelgebruikte kennisbron voor zorgverleners in heel Nederland. Vandaag is de vernieuwde versie van de site gelanceerd: overzichtelijker, gebruiksvriendelijker en inhoudelijk aangescherpt.
De site sluit goed aan bij de recent gepubliceerde handreiking voor genderbevestigende hormoontherapie. Daarmee helpt het platform huisartsen om transgender mensen in hun praktijk op een laagdrempelige en professionele manier te begeleiden, vanaf het eerste gesprek tot eventuele medische stappen.
Voor transgender personen is deze website van grote waarde, en als Transvisie zijn we dan ook blij dat we mede aan de basis mogen hebben staan van dit initiatief. Wanneer huisartsen over de juiste kennis en richtlijnen beschikken, verloopt de zorg soepeler, menselijker en met minder drempels. En dat is hard nodig.
Bezoek de vernieuwde site: huisartsenzorgvoortransgender.nl
Transvisie ondertekent de Nederlandse Intersekseverklaring
Categorie: Voorpagina
Klik hier om dit artikel in makkelijke taal te lezen
Op 28 oktober heeft Transvisie de Nederlandse Intersekseverklaring getekend.
Door dit te doen, laten wij zien dat we ons officieel en zichtbaar willen inzetten voor intersekse personen. Intersekse personen zijn mensen die geboren zijn met lichamelijke kenmerken die niet helemaal bij ‘man’ of ‘vrouw’ passen.
Wij gaan het volgende doen:
We steunen het stoppen met onnodige medische behandelingen bij intersekse kinderen. (Dit heet de-medicalisering).
We helpen initiatieven die seksediversiteit en de gelijke rechten van intersekse personen sterker maken.
Een logische stap
Wij hebben al veel kennis over genderincongruentie (als je je niet prettig voelt bij het geslacht dat je bij de geboorte kreeg). We weten dat er een belangrijke link is tussen dit onderwerp en intersekse.
Daarom is het tekenen van deze verklaring een logische stap. Het helpt ons om:
Onze eigen organisatie sterker te maken.
Betere informatie te geven.
Ons belangrijkste doel is om meer informatie over intersekse toe te voegen aan ons kenniscentrum. Ook willen we dat onze organisatie nog beter weet wat intersekse personen nodig hebben.
Sam van den Berg, onze voorzitter, zegt hierover:
“Het idee om deze verklaring te tekenen, komt voort uit onze taak om op te komen voor de belangen van de doelgroep. We werken goed samen met organisaties zoals de Nederlandse Organisaties Voor Seksediversiteit (NNID). Daarom was het vanzelfsprekend om te tekenen. De afspraken passen precies bij de belangrijkste waarden van Transvisie. Ook is het een warme groet aan het NNID en laten we zo onze waardering zien voor hun belangrijke werk.”
Onze plannen voor de toekomst
Binnenkort voegen we nieuwe informatiepagina’s over intersekse toe aan ons kenniscentrum.
Wij hopen dat intersekse personen door deze publieke steun Transvisie sneller zullen vinden voor informatie en hulp.
Op 28 oktober hebben wij als stichting de Nederlandse Intersekseverklaring ondertekend.
Met deze stap bekrachtigen wij onze publieke toewijding om ons zichtbaar in te zetten voor intersekse personen. Wij zullen de de-medicalisering van intersekse ondersteunen en initiatieven bevorderen die seksediversiteit en de emancipatie van intersekse personen stimuleren.
Een logische stap vanuit onze gedeelde expertise
Vanuit onze expertise over genderincongruentie weten wij dat er een belangrijke overlap bestaat tussen dit thema en intersekse. De ondertekening van de verklaring is dan ook een volgende, logische stap om onze interne organisatie en informatievoorziening te versterken.
Ons primaire doel is om de informatie over intersekse aan te vullen in ons kenniscentrum en om onze organisatie extra sensitief te maken voor de behoeften van intersekse personen.
Onze voorzitter, Sam van den Berg, licht het besluit toe:
“Het initiatief om als Transvisie deze verklaring te ondertekenen kwam voort uit onze belangenbehartiging. Dankzij hun werk in het veld en de warme relaties met onder andere het Nederlandse Expertisecentrum seksediversiteit (NNID) was het een vanzelfsprekend besluit om onze handtekening hiervoor te lenen. Als stichting conformeren wij ons aan afspraken die naadloos aansluiten bij onze eigen kernwaardes. Bovendien is de gezamenlijke ondertekening een warme handreiking naar NNID en een blijk van waardering voor hun essentiële werk.”
Onze toekomstplannen
Wij kondigen aan dat wij op korte termijn nieuwe informatiepagina’s over intersekse zullen toevoegen aan ons kenniscentrum. Wij hopen dat met deze publieke blijk van steun intersekse personen de weg naar Transvisie voor informatie en ondersteuning beter zullen weten te vinden.
Transcafé LVB in Heeren Loo
Categorie: Voorpagina
Zaterdag 27 september 2025
Dit verslag is geschreven door Jess.
We waren deze keer bij ’s Heeren Loo in Apeldoorn.
We zijn erg warm ontvangen.
Met koffie en thee en gebakje.
Rick en Jess opende middag.
En gaven een cadeau aan ’s Heeren Loo.
We hebben ook aan de nieuwe bezoeker het boek geven.
Er waren 10 deelnemers en familie en begeleiders.
Sommige deelnemers hadden 3 uur reistijd heen en 3 uur reistijd terug.
Super mooi dat jullie van zo ver kwamen om mee te doen.
Een groep mensen met een blauw, rose en wit gestreepde vlag met daarop op Transcafé LVB. Iedereen lacht vrolijk en de meeste mensen steken hun hand op .
Het boek: ‘ Zie wie ik ben’ verhalen transgender mensen met een lvb.
En zijn in groepjes uit elkaar gegaan om het thema van de dag te bespreken.
Het thema was discriminatie en misgenderen.
We kregen in de pauze hapjes en iets te drinken.
We hebben daarna nog transenbord gedaan en vlaggen memory.
Gemaakt door Quinten, die al weer een nieuw speel aan bedenken is.
We hadden ook blij en droevig nieuws.
Corine stopt als vrijwilliger bij Transcafé LVB.
Maar we blijven haar zien als ze mee komt met haar zoon.
Gio en Quinten stoppen binnenkort ook als vrijwilliger bij Transcafé LVB.
En wat zijn wij dankbaar voor hun inzet voor Transcafe LVB
We gaan ze missen
Het blije nieuws is dat Gio en Quinten zijn getrouwd.
Wij hebben erg genoten bij ’s Heeren Loo in Apeldoorn
Tip voor als mensen je Misgenderen:
Maak een spaarpot met je de mensen die misgenderen.
Speek met elkaar af dat als mensen een foutje maken dat ze 0,50 cent in de spaarpot doen.
Zo worden mensen zich sneller bewust en kunnen mensen oefenen.
Gaat het een tijd goed?
Trakteer je op iets lekkers met het geld wat je hebt gespaart in de spaarpot.
De volgende bijeenkomst is 22 november van 14 tot 16 uur bij Frion in Zwolle.
Opgeven kan via transcafe-lvb@transvisie.nl
Jessica Maes wint Trans Impact Award: “Het is een steuntje in de rug”
Categorie: Voorpagina
Jessica Maes heeft voor haar inzet voor de transgendergemeenschap met een lichtelijk verstandelijke beperking de Trans Impact Award ontvangen, uitgereikt door Transvisie. Jaren geleden is ze gestart met TransToegankelijk, een platform en kennis -en materialendatabank voor begeleiders van transgender personen met een licht verstandelijke beperking (LVB). “De informatie over transgender zaken is voor mensen met een LVB te complex. We missen hier inclusiviteit.”
Maes (37) komt oorspronkelijk uit België, maar woont nu alweer vijftien jaar in Nederland. Ze woont in Zuid-Limburg, is getrouwd en moeder van een kindje van anderhalf. In het dagelijks leven werkt ze als orthopedagoog in de transgenderzorg. Dit houdt in dat ze de reguliere trajecten van transgender personen ondersteunt. Vroeger is ze onder andere werkzaam geweest in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en deed ze vrijwilligerswerk bij het COC . Uiteindelijk kwamen al deze werelden samen, vertelt Maes. “Op een magische wijze ben ik met trans en non-binaire personen met een verstandelijke beperking in contact gekomen.” Ze merkte dat er veel kansen en uitdagingen waren binnen deze doelgroep, dus besloot ze TransToegankelijk op te zetten.
TransToegankelijk
Het platform is opgezet voor begeleiders die transgender cliënten met een licht verstandelijke beperking (LVB) willen begeleiden tijdens hun transitie. Voordat TransToegankelijk begon, vertelt Maes, deed ze in 2020 onderzoek naar de behoeften van begeleiders. Daaruit bleek dat informatie voor deze begeleiders over het hele internet verspreidt was en daardoor moeilijk vindbaar. Hier wilde Maes verandering in brengen. “Laten we TransToegankelijk opzetten om alle informatie te verzamelen en vervolgens kijken wat er nog mist.”
Voor veel begeleiders en cliënten is het traject dat transgender personen kunnen doorlopen, ingewikkeld. Er komen vaak complexe begrippen voorbij, wat het moelijker maakt voor mensen met een verstandelijke beperking om mee te komen. “De visie van TransToegankelijk is om het veld toegankelijker te maken voor deze hele groep.” Zo kan het bijvoorbeeld helpen om informatie ook visueel aan te bieden, met korte en makkelijk te begrijpen zinnen.
Het Award
Jessica Maes is de eerste winnaar van de Trans Impact Award. Het telefoontje waarmee ze op de hoogte werd gebracht, kwam onverwacht. “Ik dacht eerst dat ik in de jury mocht plaatsnemen, of dat ik de award moest promoten in de nieuwsbrief van TransToegankelijk. Toen bleek dat ik hem zelf had gewonnen. Ik was helemaal verbaasd en vereerd.”
De award voelt voor haar als erkenning voor het harde werk wat ze doet, ook omdat het soms gepaard kan gaan met weerstand. “Het geeft een duwtje in de rug om verder te gaan, zowel voor mezelf als voor de mensen waar het om gaat.” Ze benadrukt dat de award niet alleen voor haar is, en ze hoopt daarom dat het winnen ervan een positieve invloed heeft op de levens van transgender personen met een LVB. “Dit is soms een groep die over het hoofd gezien wordt en ik zou het zo mooi vinden als de transgenderzorg meer toegankelijk wordt voor mensen met een LVB. Ik hoop dat het award hetzelfde gaat doen als TransToegankelijk: het podium creëren.”
De toekomst
De komende jaren blijft Maes zich verder inzetten voor de transgendergemeenschap met een LVB. Er is nog genoeg te doen volgens haar. “Er liggen nog heel veel acties bij TransToegankelijk en ik heb nog veel dromen. Ik wil sowieso verder met onderzoek doen, omdat het echt een manier is om heel duidelijk te maken waar de pijnpunten nog liggen.”
Uiteindelijk hoopt ze met TransToegankelijk een wereld te creëren waarin mensen met een licht verstandelijke beperking mee kunnen doen en er geen aparte initiatieven meer nodig zijn. “Het doel is dat TransToegankelijk niet meer nodig is en alles toegankelijk is.” Maar ze heeft helaas niet het idee dat dit wereldbeeld binnenkort werkelijkheid gaat worden, vertelt ze. “Ik hoop natuurlijk dat dit ooit gaat gebeuren, maar ik vrees dat organisaties als TransToegankelijk altijd nodig blijven.”
Wel heeft ze tips om trans personen met een LVB te helpen en zo hopelijk eerder een inclusieve wereld te realiseren. “Ik wil mensen uit de LHBTQIA+ community uitnodigen om telkens te kijken of iets toegankelijk is. Kan echt iedereen mee? Ga hierover het gesprek aan met elkaar en vooral ook met deze groep. Ik denk dat we heel veel van elkaar kunnen leren.”
Kom jij ons versterken als Secretaris
READ MOREAmsterdam UMC maakt progesteron beschikbaar voor feminisering
Sinds kort kan Amsterdam UMC progesteron voorschrijven aan mensen die daar specifiek om vragen. Daarmee is het de eerste zorgaanbieder in Nederland dat progesteron beschikbaar stelt op basis van wetenschappelijk onderzoek.
Hoewel de volledige studie nog niet is gepubliceerd, zijn de eerste uitkomsten overtuigend genoeg voor het UMC om progesteron toe te voegen aan het behandelaanbod. De beslissing is gebaseerd op een eerste studie waarin transgender personen langere tijd gevolgd zijn tijdens het gebruik van progesteron in combinatie met een verhoogde dosis estradiol.
De resultaten? Meer borstgroei en meer tevredenheid over het lichaam. Progesteron bleek bovendien veilig in gebruik. Wel rapporteerden deelnemers bijwerkingen als vermoeidheid (44%), gevoelige borsten of tepels (27%) en stemmingswisselingen (22%).
De verwachting is dat progesteron in de toekomst een structurele plek krijgt binnen feminiserende hormoontherapie.
Ben je iemand onder behandeling bij Amsterdam UMC en wil je weten of dit iets voor jou is? Bespreek het dan bij je volgende afspraak met je endocrinoloog. Houd er rekening mee dat je waarschijnlijk gevraagd wordt om mee te doen aan vervolgonderzoek.
Wat is progesteron?
Progesteron is een lichaamseigen hormoon dat van nature vooral voorkomt bij mensen met eierstokken. Het speelt een belangrijke rol bij de menstruatiecyclus, zwangerschap en borstontwikkeling. In het lichaam werkt het nauw samen met oestrogeen.
Bij transgender vrouwen en non-binaire personen die een feminiserende hormoonbehandeling volgen, wordt progesteron soms toegevoegd om het effect van oestrogeen te versterken, met name op de borsten. Ook zijn er aanwijzingen dat progesteron invloed kan hebben op vetverdeling, libido en stemming, al is daar nog weinig goed onderzoek naar gedaan.
Trans care saves lives
Trigger warning: in dit artikel gaat het over zelfdoding. Hulp nodig? Kijk op 113.nl
Dit jaar was ik voor het eerst sinds mijn coming-out in 2023 bij de Pride in Amsterdam. In dat jaar keek ik – depressief als ik was – de Pride op tv. Natuurlijk had ik in de 36 jaar die ik oud was de Pride weleens op tv gezien, maar toen mochten mijn gevoelens er niet zijn. Ik onderdrukte ze, totdat ik in een ernstige depressie belandde en wist dat ik eerlijk moest zijn over mijn genderidentiteit: ik voelde me geen vrouw, maar ben wel in een vrouwenlichaam geboren. Toen ik in 2023 het tv-programma met andere ogen bekeek, had ik keer op keer tranen in mijn ogen door de interviews en boodschappen op de boten. Wat een herkenning!
Dit jaar stond het bijwonen van de Pride op mijn planning, ware het niet dat ik eind juni (sneller dan verwacht) mijn mastectomie kreeg. Gelukkig verliep het herstel na die operatie verrassend goed en kon ik de Pride dus wel meemaken. Op naar Amsterdam!
En ja hoor, daar stond ik, langs de Amsterdamse gracht: zonnebrilletje op, sneakers aan en een regenboogvlaggetje op mijn wang. De boten met hun boodschappen voeren voorbij. De sfeer was goed: blije mensen, vrije mensen.
Geregeld kwamen de boodschappen van de boten deelnemend aan de Canal Parade bij mij binnen: Can’t spell military without ‘T’ (verwijzend naar de duizenden transgenders in het Amerikaanse leger die zijn ontslagen), Trump’s actions kill. Love saves lives (als reactie op bezuinigingen van Trump op internationale AIDS-bestrijding) en We were wrong. LGBTQIA+ is not a diagnosis. With respect, psychiatrists. Er was echter één zin van slechts vier woorden die tranen in mijn ogen deed opwellen: Trans care saves lives. Bam! Deze boodschap raakte mij vol in mijn hart. Dit ging namelijk over mij. Ik had dood kunnen zijn. Dood, omdat ik het leven niet meer zag zitten. Ik heb meerdere keren op het punt gestaan om mijn leven te beëindigen in de periode van eind 2021 tot en met eind 2024.
Mijn coming-out in april 2023 zorgde voor verlichting en opluchting, maar dit betekende niet dat ik ineens hersteld was. Ik werd alsnog elke ochtend wakker in een vrouwenlichaam, terwijl ik mij geen vrouw voel. Elke keer dat je je omkleedt en elke keer dat je doucht (en dat is best vaak als je sportief bent), is daar de confrontatie. Dan drukte ik mijn borsten maar weer in een veel te strakke binder, zodat ze niet zichtbaar waren. Daarnaast was gedurende zes dagen per maand mijn leven nog duisterder dan het al was, omdat ik elke paar uur ook nog eens geconfronteerd werd met mijn vrouwelijkheid.
Ik had het geluk dat ik binnen twee maanden na mijn coming-out een pre-intake had bij het genderteam waar ik in behandeling ging. En dat ik binnen 9 maanden na mijn aanmelding aan het psychologische traject aldaar kon beginnen. Toen het psychologische traject in de nazomer van 2024 was afgerond en ik de toestemming voor de mastectomie kreeg, zonk de moed mij in de schoenen toen ik belde met de kliniek waar de mastectomie uitgevoerd zou worden: in januari 2025 kon ik terugbellen voor een afspraak eind 2025. Toch leer je op zo’n moment om te relativeren: ik ben nu alsnog sneller aan de beurt dan wanneer ik naar Amsterdam of Groningen zou gaan, waar wachtlijsten van 2,5 tot 3 jaar de harde realiteit zijn. Daarnaast kon ik wel zeggen dat ik eind volgend jaar geopereerd zou worden. En ondanks het feit dat er nog bijna anderhalf jaar tussen dat moment en eind volgend jaar zat, klonk het toch enigszins dichtbij.
Ik kreeg in de herfst van 2024 een afspraak bij een gynaecoloog die gespecialiseerd is in mensen zoals ik. Alle opties voor het uitblijven van mijn menstruatie werden besproken. Waar ik dacht dat er rigoureuze handelingen verricht dienden te worden zoals het operatief verwijderen van de baarmoeder, eileiders en/of eierstokken, bleek dat er makkelijkere oplossingen waren. Zo kon het gebruik van de prikpil ervoor zorgen dat de menstruatie uitbleef. Dat leek mij de onschuldigste optie, zonder dat je oestrogeen toegediend krijgt. Dus eenmaal per kwartaal ging ik naar de huisarts om een prikje in mijn bil te laten zetten. Tot op de dag van vandaag ben ik niet meer ongesteld geweest. Dit was mijn eerste bevrijding. In januari van dit jaar besloot ik direct contact op te nemen met de kliniek voor plastische chirurgie. De telefoniste vertelde mij dat ik inderdaad aan het eind van het kalenderjaar aan de beurt zou zijn voor de mastectomie. Maximaal drie maanden voor die tijd zou ik gebeld worden met een datum. Wel kreeg ik eind januari een telefonische afspraak met de chirurg die de operatie zou uitvoeren. Verder werd de kanttekening geplaatst dat er een wijziging was in de voorwaarden voor de operatie: vanaf dit jaar zouden zorgverzekeringen de operatie bij deze kliniek niet meer volledig vergoeden. Dit zou betekenen dat ik een bedrag van €3.000,- zelf diende te bekostigen.
Toen ik eind april MC Bloemendaal op mijn telefoon zag oplichten, wist ik niet hoe snel ik dat telefoontje moest beantwoorden. Dit was waarschijnlijk goed nieuws. En ja hoor: ‘Ik heb een datum voor je,’ hoorde ik aan de andere kant van de lijn. Die datum was zo’n vijf weken voor de Pride. Sinds die dag ervaar ik mijn tweede en tevens laatste bevrijding. Vrijheid in mijn lichaam. Blijheid, omdat mijn bovenlichaam er eindelijk uitziet zoals ik me voel. Wat ik wel lastig vind, is de vermoedelijke reden voor het vervroegen van mijn mastectomie. Die €3.000,- heeft niet iedereen in een oude sok bewaard. Betekent dit voor die mensen dat ze elders helemaal opnieuw moeten beginnen aan het gendertraject om hun operaties wel vergoed te krijgen? Ik word verdrietig als ik daaraan denk.
Wie jij ook bent, in welke situatie jij ook zit, weet dat je niet alleen bent. Jij bent belangrijk. Je doet ertoe. Hou vol. Zoek troost bij mensen die jou begrijpen. Je bent niet alleen.
Deze tekst is geschreven door Tamar Ian
Diana’s aanhoudende strijd voor vergoeding van zorg: “Het houdt niet op”
Maandagochtend pakt Diana* haar telefoon erbij. Opnieuw moet ze een factuur voor haar laserontharing indienen bij haar zorgverzekeraar. Ze weet eigenlijk al wat het antwoord zal zijn: afwijzing. “Ik lever de factuur bij hen in en binnen twee dagen komt de afwijzing weer binnen. Iedere keer met een andere reden”, vertelt ze. Diana lacht er inmiddels maar om, maar achter dat lachen schuilt jarenlange frustratie.
Diana is al sinds 2022 in transitie. Ze heeft haar traject niet gevolgd via een van de grote genderteams, maar via ETZorg, opgericht door GZ-psycholoog Tanya Schouten. “Via haar kon ik veel sneller terecht. Als ik nog jaren had moeten wachten, had ik het niet gered”, vertelt Diana. Toch bleek deze keuze later ook ingewikkeld: de zorgverzekeraar van Diana erkent ETZorg en het netwerk waar Tanya mee werkt niet als een officieel genderteam, zoals bijvoorbeeld het VUmc of Buro-Jij. Die erkenning is belangrijk, want het bepaalt of zorgverzekeraars behandelingen vergoeden.
ETZorg als genderteam
Diana’s traject begon in september 2022 met haar eerste contact met ETZorg. Een snelle intake volgde. In 2023 wilde ze alvast beginnen met laserontharing, nog vóór haar hormoonstart. Dit zijn behandelingen die bij transpersonen onder voorwaarden vergoed kunnen worden. Ze vond een kliniek, Cosmetique Totale, die ervaring had met transgender cliënten en diende een offerte in bij haar zorgverzekeraar. Op haar polis stond dat laserontharing bij genderdysforie 100% vergoed werd vanuit de basisverzekering. “Ik dacht: ik ga dit indienen en dan kan ik volgende week gewoon gaan beginnen.” Maar dat was niet zo. Haar zorgverzekeraar keurde de aanvraag af. De reden? ETZorg werd niet erkend als een genderteam.
Binnen de transgendergemeenschap is het bekend dat cliënten die hun zorg regelen via het netwerk van Tanya Schouten vaker tegen vergoedingsproblemen aanlopen. In het overzicht uit 2022 van Kwartiermaker Transgenderzorg staat dat ETZorg ‘geen onderdeel uitmaakt van een erkend genderteam.’ De structuur voldoet net niet aan de traditionele definitie van een erkend genderteam, maar zit precies in het grijze gebied. Dit brengt risico’s met zich mee.
Een lange strijd
Wat volgde was een maandenlang proces van heen en weer bellen, mails sturen en bewijzen verzamelen. “Tanya doet dit werk al bijna dertig jaar”, zegt Diana. “Zij voldeed gewoon aan de eisen, maar de verzekeraar werkte gewoon niet mee.”
Omdat ze niet serieus werd genomen, besloot Diana juridische stappen te zetten. Ze schakelde een advocaat in en startte een zaak bij de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen (SKGZ). Dit is een onafhankelijke geschillencommissie die klachten tussen consument en zorgverzekeraar behandelt. Pas op de allerlaatste dag voor de deadline gaf de verzekeraar alsnog toestemming en kreeg Diana de behandeling vergoed. Het argument dat Tanya niet erkent werd als genderteam, bleek toen geen rol meer te spelen.
“Nu komt het goed”, dacht Diana destijds. Maar niets bleek minder waar. Zelfs na de machtiging bleef de zorgverzekeraar haar facturen systematisch afwijzen, telkens met andere argumenten. “De ene keer zou de behandelaar niet goed geregistreerd zijn, dan zou de machtiging verlopen zijn, dan weer is de verkeerde code gebruikt.” Deze laatste twee voorbeelden zouden te maken kunnen hebben met het feit dat begin dit jaar de codes voor behandelingen zijn veranderd. Hierdoor moet je bijvoorbeeld een machtiging aanvragen voor of laser- of epilatiebehandelingen. Waar vroeger beide behandelingen onder één code vielen, moet sinds kort voor elke behandeling apart een machtiging en declaratie ingediend worden. Veel oude machtigingen waren daardoor plotseling ongeldig. “Mijn facturen zijn inmiddels veertien keer afgewezen, terwijl ik officieel toestemming heb”, zegt Diana.
Lastige zorgroute
Diana heeft inmiddels meerdere klachtenprocedures gestart. Haar advocaat heeft eerder succes gehad via de SKGZ, en ook andere cliënten van ETZorg hebben via die route vergoeding afgedwongen bij hun zorgverzekeraar. Maar het is een proces dat veel tijd en energie kost voor Diana. “Het zoog me helemaal leeg”, vertelt ze open. “Zoveel impact heeft het als je telkens wordt afgewezen. Niet één keer, maar keer op keer. Een jaar lang.”
Om die reden belt haar coach Nicky tegenwoordig vaak met de zorgverzekeraar, terwijl Diana ernaast zit. “Ik trek dat emotioneel niet meer”, zegt Diana. “Nicky weet precies welke vragen ze moet stellen.” Nicky is in het traject van Diana een grote steun. “Dat is echt heel fijn.”
Hoopvol vooruitkijken
Naast de ontharingsbehandeling wacht Diana op een orchidectomie, een operatie die doorgaans standaard wordt vergoed. Hiervoor staat ze inmiddels op de wachtlijst bij het Radboudumc. Ook haar FFS (facial feminization surgery) probeert ze vergoed te krijgen, al verwacht ze dat dat opnieuw een lange procedure zal worden. Ze heeft bijvoorbeeld al veel bewijzen moeten verzamelen om te bewijzen dat het Belgische Face2Face-kliniek onderdeel uitmaakt van het genderteam. “Dit gaat gewoon het hele jaar nog duren, dat weet ik zeker.” De aanvraag is op dit moment in behandeling bij haar zorgverzekeraar. “De aanvraag ligt er al weken,” zegt Diana.
Het frustreert haar hoeveel tijd, energie en emotie het kost om te krijgen waar ze recht op heeft. “Ze zeggen: je moet het niet persoonlijk nemen”, vertelt ze. “Maar als je een jaar lang structureel wordt tegengewerkt, dan voelt het bijna alsof ze het expres doen.”
Ondanks alles blijft Diana vechten. “Ik had gedacht dat ik nu al verder zou zijn”, zegt ze. “Ik had plannen gemaakt om te herstellen, om misschien weer te gaan werken. Maar nu weet ik: dit gaat nog wel even duren.” Toch lukt het haar om hoopvol te blijven. “Ik heb een goed team om me heen. Het komt linksom of rechtsom wel goed.”
*Diana is een fictieve naam. Haar naam is bekend bij de redactie.
Je leven staat op pauze.
Je weet het eigenlijk al een lange tijd. Je ontkent het totdat je genoeg hebt van wachten op jezelf, en het niet langer uitgesteld kan worden.
Je vraag om hulp, en… niets.
De huisarts weet eigenlijk niet zo goed waar ze naar moeten verwijzen. De eerste en logische plek is naar hét ziekenhuis, die ene… met een wachttijd van drie jaar en een bericht dat dat slechts een indicatie is omdat de werkelijke deur gesloten is.
Drie jaar wachten? Maar je leven staat op pauze.
Bij gebrek aan een antwoord op je vraag om hulp zoek je zelf naar wat de zorg kan bieden en in plaats van een antwoord vind je een legpuzzel zonder instructies die je zelf aan elkaar mag proberen te knopen. Je leert jezelf materiedeskundig te zijn, omdat het zorgsysteem niet vaardig in deze zorg is, en alle deuren, die staan dicht.
Dat kost tijd. En energie die je al niet meer had.
Maar na struikelen en opstaan wordt duidelijk wat de vraag moet zijn en waar, en met die hoop vraag je opnieuw om hulp. Je hebt de verwijzing. En een wachttijd van een jaar.
Een jaar wachten? Maar je leven staat op pauze.
Je vindt een optie. Het wordt niet vergoed maar het duurt mogelijk maar maanden en het is een kans, een geluk. Daarmee vraag je opnieuw om hulp bij de huisarts. Je hebt de verwijzing. En een wachttijd van maar een of twee maanden.
Een of twee maanden. Je kan iemand spreken. Maar om aan erkenning te komen kost tijd, en er gaat een half jaar voorbij voordat je die kan krijgen.
Een half jaar? Je leven staat op pauze.
Je hebt de erkenning. Je hebt de hulp nodig, dat wordt gezien. Maar dat mag niet maar één enkele organisatie vinden. Je hebt weer een verwijzing. Drie maanden wachttijd.
Drie maanden? Je leven staat op pauze.
Iedereen is het met je eens, en de erkenning wordt bevestigd. Je hebt toestemming. Medische hulp komt er. Een verwijzing. Drie maanden wachttijd.
Drie maanden? Je leven staat op pauze.
Je hebt de medicatie in je handen. De klok begint te lopen van een proces van jaren van tergend geleidelijke verandering. Het belooft te helpen, maar je ziet al snel dat dat nooit genoeg gaat zijn, dat meer nodig is, maar om die volgende stap mag je niet vragen voordat je eerst de medicatie gebruikt hebt en wacht. Een half jaar of een jaar.
Een half jaar? Een jaar? Vooruitgang gaat beginnen. Maar je leven staat op pauze.
En die volgende stap? Die is er niet. Niet hier, niet op tijd, de deuren staan hier dicht. Het is er wel, elders, in andere landen, en het kost een fortuin. Dat wist je al, je vraagt het daar, je vraagt om permissie, je vecht weer om erkenning.
Je krijgt zicht op wanneer je eindelijk verlost kan gaan zijn van een deel van de pijn die al deze tijd meer ondraaglijk is geworden, wetende dat het slechts een enkele stap is van de mogelijke vele die je nog moet nemen.
Op weg naar een doel in de toekomst waar je inmiddels al jaren geleden niet meer op kon wachten.