NHG breidt Jeugdwijzer uit met module over genderidentiteit
Categorie: Voorpagina
Het Nederlands Huisartsen Genootschap heeft de NHG-Jeugdwijzer uitgebreid met een nieuwe module over genderidentiteit. Daarmee wil het NHG huisartsen ondersteunen bij de begeleiding van kinderen, jongeren, ouders en opvoeders die vragen hebben over genderidentiteit.
Met de Jeugdwijzer wil het NHG huisartsen een praktisch hulpmiddel bieden bij psychische en psychosociale klachten van kinderen en jongeren. De Jeugdwijzer helpt huisartsen om in te schatten wat zij zelf kunnen doen, wanneer verwijzen nodig is en welke informatie beschikbaar is voor jongeren en hun omgeving.
Ook bij vragen over genderidentiteit is dat belangrijk. Vragen over gender kunnen bij kinderen en jongeren op verschillende manieren ontstaan en op verschillende manieren worden beleefd. Ze kunnen raken aan identiteit, lichaam, sociale veiligheid, mentale gezondheid en de relatie met ouders, school of omgeving. Juist dan is het van belang dat kinderen en jongeren serieus genomen worden en dat ouders en opvoeders betrouwbare informatie en passende begeleiding kunnen vinden.
De huisarts kan hierin een belangrijke eerste rol spelen. Een huisarts die luistert, signaleert en weet welke informatie en verwijsmogelijkheden beschikbaar zijn, kan veel betekenen voor een jongere en diens omgeving.
De nieuwe module bevat praktische informatie over de rol van de huisarts, mogelijke verwijzingen en betrouwbare voorlichting voor jongeren, ouders en opvoeders. Ook geeft de module huisartsen zicht op samenwerking met partijen binnen de ggz, het sociaal domein en de jeugdgezondheidszorg.
Transvisie vindt het belangrijk dat huisartsen goed toegerust zijn om vragen over genderidentiteit zorgvuldig en sensitief te begeleiden. Goede eerste begeleiding kan jongeren en hun omgeving helpen om vragen rustig te verkennen, zonder oordeel en zonder onnodige drempels.
Kamer wil snelle oplossingen voor wachttijden in de genderzorg
Categorie: Voorpagina
Motie vraagt regering om met verzekeraars en patiëntenorganisaties naar directe maatregelen te kijken
De Tweede Kamer heeft een motie aangenomen waarin de regering wordt opgeroepen om samen met zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties, waaronder Transvisie, te zoeken naar praktische oplossingen om de wachttijden in de genderzorg op korte termijn te verkorten.
Mensen die genderzorg nodig hebben wachten in Nederland vaak jarenlang op een eerste behandeling. Volgens de Kamer is het noodzakelijk om naast langetermijnoplossingen ook te kijken naar maatregelen die sneller effect kunnen hebben.
“Voor veel mensen betekent wachten op genderzorg jarenlang leven in onzekerheid en psychische druk,” zegt Sam van den Berg, voorzitter van Transvisie. “Het is belangrijk dat er nu ook naar oplossingen wordt gekeken die op korte termijn de toegang tot zorg kunnen verbeteren.”
De aangenomen motie vraagt de regering onder meer om in gesprek te gaan met zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties om te verkennen welke praktische stappen mogelijk zijn, bijvoorbeeld door andere behandelroutes toegankelijker te maken.
Volgens Liora ten Brinke, woordvoerder van Transvisie, is het belangrijk dat de gesprekken die nu volgen leiden tot concrete verbeteringen. “De problemen rond wachttijden zijn al jaren bekend. Deze motie laat zien dat de Kamer verwacht dat er nu daadwerkelijk beweging komt.”
Transvisie zal als patiëntenorganisatie deelnemen aan de gesprekken en blijft zich inzetten voor toegankelijke en verantwoorde genderzorg.
Hoe krijgt iemand een X op diens identiteitsbewijs? “Mijn proces heeft een jaar geduurd”
Categorie: Voorpagina
In Nederland wonen afgerond 330 mensen die op hun identiteitsbewijs geen V of M, maar een X hebben staan. Dit proces werkt net even anders dan voor mensen die hun geslachtsregistratie naar een V of M willen wijzigen. “Ik word nu eindelijk erkend door de overheid.”
Wie in Nederland wettelijk gezien niet als vrouw of man geregistreerd wil staan, maar als onbekend, moet hiervoor een gerechtelijke procedure starten. Samen met een advocaat stuur je allerlei stukken op naar de rechtbank, zoals een kopie van jouw geboorteakte. Vaak vindt er daarna een zitting plaats bij de rechtbank, waarbij jij en de advocaat aan de rechter kunnen uitleggen waarom jij niet als vrouw of man geregistreerd wil staan. Na de uitspraak moet je nog drie maanden wachten en daarna kan je jouw nieuwe identiteitsbewijs aanvragen, met daarop geen V of M, maar een X. Het gehele proces kan zomaar een jaar tot anderhalf jaar duren.
Lieve Govers (22) is een van de 330 mensen met een X op hun paspoort en heeft bovenstaand proces in 2024 doorlopen. “Ik ging googelen naar advocaten die ervaring hebben met deze procedure, en kwam toen al heel snel bij de site van Kim Smienk uit. Zij is een van de bekendste advocaten op dit gebied”, vertelt die. Lieve stuurt Smienk een mail en ze maken via videobellen kennis met elkaar. “In dat gesprek legde Kim meer uit over hoe het proces eruit zou gaan zien, wat voor documenten ze van mij nodig had en dat ik in aanmerking zou komen voor een subsidie.” Voor mensen bij wie het inkomen onder een bepaalde norm zit, betaalt de Raad voor de Rechtsbijstand het grootste gedeelte van de rechtszaak. Mensen in de bijstand hoeven niks te betalen, voor anderen liggen de kosten tussen de €266 en €1.200. “Kim heeft de subsidie voor mij aangevraagd, ik hoefde daar zelf niks voor uit te zoeken, dat was super fijn.”
Stukken opsturen
Na het gesprek schrijft Lieve een brief aan de rechter, waarin die diens verzoek om een X uitlegt. Het schrijven van deze brief is geen verplichting, maar kan helpen de rechter een beeld te geven over waar iemand tegenaan loopt. Lieve leest een stuk voor uit diens brief: “Het krijgen van een X in mijn paspoort zou voor mij van onschatbare waarde zijn. Door het krijgen van een X kan ik ervoor zorgen dat ik door instanties juist benaderd en aangesproken wordt, hoef ik me niet meer te schamen als ik mijn ID moet laten zien en kan ik eindelijk gaan leven als mezelf. Als ik eraan denk dat ik ergens volgend jaar echt een paspoort in handen heb met een X erop, springt mijn hart over van geluk. Ik word van dat idee zo ongelofelijk blij, opgelucht en trots.”
Naast deze brief stuurt Lieve ook een kopie van diens geboorteakte, identiteitsbewijs en deskundigenverklaring naar Smienk. Dit laatste is niet verplicht om op te sturen, maar het geeft Lieve rust om aan de rechter te laten zien dat een deskundige diens genderidentiteit erkent. “Een week voordat ik de zitting had, werd de deskundigenverklaring plots toch een verplichting bij de rechtbank in Overijssel. Ik ben heel blij dat ik dus toch mijn deskundigenverklaring had meegestuurd, anders weet ik niet of de zitting door had kunnen gaan.”
De zitting
In juni 2024 stuurt Smienk de stukken van Lieve en een juridische onderbouwing van diens verzoek naar de rechtbank in Overijssel, en in december vindt de zitting plaats. “Kim vertelde dat ik langer moest wachten op de zitting dan andere mensen.” Op de website van Kim Smienk valt te lezen dat er een groot verschil is tussen de verschillende rechtbanken wanneer er een reactie komt op het verzoekschrift. Sommige rechtbanken reageren al na twee weken, terwijl andere rechtbanken een halfjaar of langer nodig hebben voordat ze een reactie geven. Niet bij alle rechtbanken vindt een zitting plaats, sommige plekken doen alleen schriftelijk uitspraak.
Samen met diens ouders en advocaat Smienk zit Lieve halverwege december in een kleine rechtszaal in de rechtbank in Zwolle. “De rechter had vooral veel inhoudelijke vragen voor Kim. Het ging over de politieke ontwikkelingen en of het wel de taak van de rechter is om verzoeken om een X toe te kennen. Dat vond ik wel spannend om aan te horen, omdat het beste kritische vragen waren. Mij werd gevraagd of ik andere mensen kenden die een X hebben en hoe mijn traject bij de genderpoli is geweest”, vertelt Lieve over de zitting. Na maximaal tien minuten staan ze weer buiten.
Wachten
Na de zitting begint het wachten. Eerst twee werkweken tot de uitspraak, maar door de kerstvakantie duurt dat uiteindelijk een maand. “Op een zaterdag halverwege januari kreeg ik van Kim de mail dat de rechter mijn verzoek had goedgekeurd. Ik was toch nog wel zenuwachtig dus het was zo fijn om dat te horen. Er was nu geen drempel meer die ik over zou moeten voordat ik mijn X kon krijgen”, vertelt Lieve.
Na de uitspraak gaat nogmaals een wachttijd in, van drie maanden dit keer. Dat komt omdat er na de uitspraak van de rechter een termijn ingaat waarin beide partijen, jij en de gemeente, in hoger beroep kunnen gaan tegen de uitspraak. “Kim had me hier van tevoren al over verteld, maar toch vond ik het jammer dat ik nog langer moest wachten voordat ik mijn nieuwe paspoort kon aanvragen.”
Erkenning
“Toen de drie maanden wachten erop zaten, heb ik meerdere dagen achter elkaar de site van MijnOverheid geopend om te kijken of mijn gegevens al veranderd waren. Het was zo’n onwerkelijk gevoel toen er op een gegeven moment echt bij het kopje geslacht ‘onbekend’ stond”, vertelt Lieve.
Nadat de gegevens in de Basisregistratie Personen (BRP) zijn aangepast, wordt Lieve gebeld door hun gemeente over de wijziging. “Ik werd door een hele lieve vrouw gebeld die uitlegde dat mijn documenten door de wijziging nu eventjes niet meer geldig zijn en wat ik moet doen om een nieuw paspoort en rijbewijs aan te vragen.” Er was nog wel even onduidelijkheid over welk geslacht op de nieuwe documenten zou komen te staan. “Op het einde van het gesprek zei ze dat op mijn nieuwe paspoort dan een M komt te staan. Dat was natuurlijk niet de bedoeling, dus ik legde uit dat het een X moest zijn. Ik was wel heel blij dat ze het zei, anders had er misschien inderdaad een M gestaan als ik mijn nieuwe paspoort kwam ophalen.”
In mei 2025 is het eindelijk zover en kan Lieve diens nieuwe paspoort ophalen. “Ik was zo ongelofelijk gelukkig toen ik mijn nieuwe paspoort in handen kreeg. Ik kon niet stoppen met glimlachen. Het voelt zo bevrijdend. Mijn genderidentiteit wordt nu gewoon echt erkend door de overheid.”
Ru wordt verkeerd aangesproken door FBTO: “Ik word gewoon niet erkend in wie ik ben”
Categorie: Voorpagina
Wie in Nederland een X in het paspoort heeft, in plaats van een V of M, moet vaak vechten om erkend te worden. Systemen houden vast aan de V/M registratie, wat voor mensen met een X vervelend kan zijn. Ru wordt na 2,5 jaar nog altijd aangesproken als ‘meneer’ door verzekeraar FBTO, ondanks de X op diens paspoort. “Ik word gewoon niet erkend in wie ik ben.”
Ru identificeert zich als non-binair, dus in dit artikel worden voor die de genderneutrale voornaamwoorden die/diens gebruikt.
In Nederland hebben afgerond 330 mensen een X op hun identiteitsbewijs staan, in het overgrote deel van de gevallen verkregen via een proces bij de rechter. Ru (68) is een van deze mensen en heeft sinds 2024 een X op diens paspoort staan. “Al voordat ik mijn X ging aanvragen, had ik de meeste frustraties bij FBTO” zegt die. “Alle FBTO-verzekeringen schrijven me met meneer aan.” Ru heeft verschillende verzekeringen bij verzekeringsmaatschappij FBTO, zoals een zorg- en autoverzekering.
Een klacht indienen
In het voorjaar van 2023 neemt Ru contact op met FBTO met de vraag of de aanhef in mailcontact aangepast kan worden. “Toen bleek dat dit niet kon”, vertelt die. FBTO adviseert Ru om een officiële klacht in te dienen, om op die manier druk uit te oefenen om de systemen aan te passen. Bij FBTO kan je namelijk alleen geregistreerd staan als vrouw of man. De optie X bestaat niet in hun systeem.
Ru besluit dit te doen en wacht de voortgang af. Er gaan maanden voorbij, maar er verandert niets in de aanhef. Ru is vlak na het indienen van de klacht wel een keer gebeld en er heeft kort mailcontact plaatsgevonden. ‘Daarna is het gewoon weer een jaar stil gebleven’, vertelt die. Mails blijven komen met ‘beste meneer’ in de aanhef en in de onderwerpregel. “Dat de aanhef in de mailtjes zelf staat, daar kijk ik niet meer naar. Maar dat het echt in de onderwerpregel staat, dat is zo in your face. Daar werd ik echt boos van. Het is gewoon volkomen flauwekul om dat te doen.”
De tweede klacht
Na een jaar zonder merkbare actie vanuit FBTO besluit Ru in 2024 opnieuw een klacht in te dienen. Dit keer krijgt die een contactpersoon toegewezen vanuit de afdeling Klachtenmanagement. “Zij stuurt me nu elke drie maanden een update over de gang van zaken,” zegt Ru.
De updates geven Ru het gevoel dat er nu serieus met diens klacht wordt omgegaan, al gaat het traag. “Het is twee jaar nadat ik mijn eerste klacht heb ingediend nog steeds niet geregeld.” FBTO kiest ervoor om alle systemen van haar verzekeringen in één keer aan te passen, in plaats van een voor een. “Het gevolg is dat ik nu na 2,5 jaar nog altijd verkeerd aangesproken wordt.”
In de zomer van 2025 krijgt Ru weer een update vanuit FBTO. Hierin staat dat ze hopen dat eind 2025 de systemen van FBTO over zijn gegaan op een genderneutrale aanhef. Maar: ‘wij durven dat nog niet met zekerheid te zeggen.’ “Daar was ik nogal pissig over, dat zelfs dat niet eens aangegeven kan worden”, vertelt Ru.
Ru vindt het lastig dat anderen niet altijd de impact begrijpen van het niet juist aangesproken worden. “Een ander vraagt zich af waar ik me druk om maak,” zegt die. “Maar voor ons is het groot, omdat het ons rechtstreeks in onze identiteit raakt.”
Het gaat de goede kant op
Na ruim twee jaar lijkt er eindelijk iets te veranderen. Sinds kort is de aanhef vanuit de zorgverzekering van Ru aangepast. Daar wordt die nu aangesproken als ‘beste R.’ in plaats van ‘beste meneer’. De zorgverzekeraar haalt de informatie die nodig is voor de aanhef tegenwoordig uit het BRP, de Basisregistratie Personen. Omdat Ru daar niet als vrouw of man staat geregistreerd, gaat het goed. Ru is blij dat de aanhef is veranderd, maar vind het ook lastig te bevatten dat het meer dan twee jaar heeft geduurd. “Eigenlijk is dat niet oké”, zegt die.
Het is onduidelijk wanneer de andere verzekeringen van FBTO over zullen stappen op een genderneutrale aanhef, al is wel duidelijk dat het in 2025 niet meer zal lukken. Dit komt omdat de zorgverzekeringen en schadeverzekeringen van FBTO allebei een ander systeem gebruiken. FBTO kiest daarom voor twee verschillende oplossingen. Bij de zorgverzekeringen wordt de informatie uit het BRP gehaald en voor de schadeverzekeringen moet nog een oplossing gezocht worden om de aanhef genderneutraal te maken. Ru vindt dit teleurstellend, maar is ook positief dat het uiteindelijk goed gaat komen. “Ik heb nu zo vaak gehoord dat ze ermee bezig zijn, dat ik ervan uitga dat het uiteindelijk wel geregeld gaat worden.”
Toch gaat Ru nu alsnog een klacht indienen bij het Kifid, Klachteninstituut financiële dienstverlening, omdat er twee jaar na het indienen van de eerste klacht bij FBTO nog weinig is veranderd. Specifiek dient die een klacht in tegen de schadeverzekeringen van FBTO, omdat de zorgverzekering ondertussen de overstap heeft gemaakt. “De huidige stand van zaken geeft daar alleszins aanleiding toe.”
Reactie FBTO
FBTO is een verzekeringsmaatschappij met allerlei soorten verzekeringen, zoals autoverzekeringen, zorgverzekeringen en reisverzekeringen. Jennifer ten Have, woordvoerder van FBTO, geeft aan dat FBTO onderdeel is van Achmea, en dat er binnen Achmea veel verschillende bronsystemen gebruikt worden. “Het aanpassen van al deze verschillende systemen om genderneutrale aanspreekvormen mogelijk te maken, is heel complex en kost daardoor veel tijd.” Wel geeft ze aan dat er twee onderdelen binnen FBTO zijn waar ondertussen genderneutrale aanhef wordt gebruikt: MijnFBTO en de systemen van de zorgverzekeringen. “Bij FBTO willen we het liefst dat mensen zelf kunnen kiezen hoe ze aangeschreven willen worden.”
Over de schadeverzekeringen waar de aanhef en registratie nog niet aangepast is, zegt Ten Have het volgende: “Wij mogen voor schadeverzekeringen wettelijk gezien geen gebruik maken van BRP-gegevens, ook niet als klanten óók een zorgverzekering hebben.” Op dit moment is er een uitgebreide IT-analyse gaande om te achterhalen hoe de systemen aangepast moeten worden om genderneutrale aanspreekvormen mogelijk te maken. De verwachting is dat dit in het eerste kwartaal van 2026 wordt afgerond. “We erkennen het belang van genderneutraal taalgebruik en werken hard om deze verandering door te voeren in al onze communicatie.”
Maartje wacht al twee jaar op haar revisieoperatie: “Mijn leven staat alweer stil”
Iedere trans persoon krijgt tijdens een medisch traject te maken met wachtlijsten: voor een intake, voor hormonen en voor operaties. Maar ook ná een operatie kunnen wachtlijsten je leven bepalen. Dat ervaart Maartje (40), die al bijna twee jaar wacht op een hersteloperatie na complicaties bij haar vaginaplastiek. “Het is lastig dat ze mensen zo lang in onzekerheid laten zitten.”
Maartje is inmiddels vier jaar bezig met haar medische transitie. Naast haar traject werkte ze voor een organisatie die vluchtelingen opvangt. Ook heeft ze lang voorlichting gegeven op scholen via het COC en is ze een levend boek bij de Living Library.
Voor haar traject zit ze bij het genderteam van het UMCG in Groningen, waar ze eind 2023 haar vaginaplastiek en borstvergroting heeft gehad. Vrij snel daarna blijken er lichte complicaties te zijn, vertelt Maartje. “Het maakt bijvoorbeeld het dilateren en het plassen moeilijker.”
Het dilateren is noodzakelijk voor personen die een vaginaplastiek hebben gehad. Tijdens het dilateren breng je een dilator in de vagina in. Dit doe je om ervoor te zorgen dat de vagina de juiste diepte en grootte behoudt en niet krimpt. Meer informatie via: https://transvisie.nl/volwassenen/operaties-feminine/#3
‘Echt killing’
Voordat Maartje de operaties kan ondergaan, loopt het al niet vlekkeloos. In 2022 komt ze op de wachtlijst voor de vaginaplastiek, maar een indicatie van de wachttijd kan het UMCG niet geven. Regelmatig probeert ze erachter te komen wanneer haar operatie ongeveer zal zijn. “Ik snapte dat ik op dat moment nog niet geopereerd kon worden, maar ze kunnen zien hoeveel mensen voor mij geopereerd kunnen worden. Dan kan je toch wel iets van een indicatie geven?”
Door de onzekerheid over wanneer ze opgeroepen wordt voor de operatie, staat het leven van Maartje meer dan een halfjaar stil. Dat is volgens haar ‘echt killing’. Het maakt bijvoorbeeld plannen lastig. “Je kunt niks en die machteloosheid is gewoon heel kut.”
Tim Schäfer, voorzitter van het genderteam van het UMCG, legt uit dat ze geen indicatie kunnen geven door een beperkte capaciteit bij de plastische chirurgie en de voorrang die spoedpatiënten krijgen. Het gaat bij deze spoedgevallen niet alleen om patiënten bij het genderteam, maar om patiënten bij het hele UMCG. Dit gaat om levensbedreigende situaties. “Door deze dingen ontstaan wachttijden. Het is niet zo dat ik kan zeggen dat ik elke week of elke dag een of twee transgender patiënten opereer.” Dus, het UMCG heeft geen oneindige capaciteit voor operaties en ze moeten de operatieplekken die er zijn verdelen tussen de spoedzorg en andere zorg binnen het ziekenhuis.
Complicaties en herstel
Na Maartjes operatie worden de klachten snel duidelijk. Ze heeft bijvoorbeeld pijn bij haar linker schaamlip en heeft het gevoel dat er te veel huid zit bij ‘de opening’. “Het maakt intiem zijn met iemand lastig en ook als ik zelf dingen wil doen is het snel pijnlijk.”
Daarnaast kan ze niet zomaar bij iedereen naar de wc gaan. “De kans is redelijk aanwezig dat ik daarna de wc moet schoonmaken omdat de plas een willekeurige kant op gaat. Dat is vrij irritant, vooral bij andere mensen thuis.”
Ze vraagt tijdens een van de eerste controles bij de verpleegkundige of een hersteloperatie mogelijk is. “Ik vroeg toen of ze dat niet meteen kon aanpassen. Het gaat om een stukje huid, dat lijkt me niet zo ingewikkeld.” Helaas was dit niet mogelijk, vertelt Maartje. “Dat kan pas na een jaar want het moet goed genezen zijn.”
Schäfer bevestigt dat bij niet urgente operaties een tijd gewacht moet worden om ervoor te zorgen dat het wondgebied goed genezen is. Bij een vaginaplastiek gaat dit vaak om een periode van een halfjaar, maar omdat de genezing heel individueel is kan deze geneesperiode ook langer zijn. “Correctieoperaties zijn niet zinvol in een wondgebied dat nog in genezing is.”
Bij urgente complicaties, zoals een zware infectie of een niet-werkende plasbuis, kan deze geneestijd niet afgewacht worden, maar: “heel veel correctieoperaties hebben geen urgentie”, vertelt Schäfer.
Na een jaar last te hebben van haar klachten, kan Maartje eindelijk op de wachtlijst geplaatst worden. Wachttijd? 300 dagen. De moed zakt haar in de schoenen. “Het is straks twee jaar geleden dat ik die operatie heb gehad, voordat ik een keer geholpen wordt. Mijn leven staat weer in de wachtstand. Ik kan niks plannen omdat ik maar onzekerheid blijf houden over wanneer ik een keer geopereerd ga worden.”
Schäfer benadrukt dat het UMCG deze wachttijden ook vervelend vindt, naast dat patiënten er hinder van ondervinden. “Niemand vindt dit zinvol.” Het liefst geven ze patiënten duidelijkheid, maar door hoe hun zorg is georganiseerd, kan dit helaas niet. “We proberen hierover eerlijk te zijn en patiënten kunnen altijd contact opnemen met ons planbureau, maar die weten het ook niet altijd.”
Gender Clinic
Omdat ze niet nóg langer wil wachten, vraagt Maartje om een doorverwijzing naar de Gender Clinic in Zeist, waar dezelfde chirurg werkt maar de wachttijden korter zijn. Dat verloopt moeizaam: de verwijsbrief raakt kwijt en ze moet meerdere keren bellen en documenten opnieuw sturen. Uiteindelijk lukt het alsnog en komt ze op de wachtlijst.
Het UMCG werkt samen met de Gender Clinic, vertelt Schäfer. “Wij proberen door met de Gender Clinic samen te werken patiënten sneller aan de beurt te laten komen.”
Voor jezelf opkomen
Wat volgens Maartje het meest verbeterd moet worden, is communicatie, zodat anderen niet in zoveel onzekerheid leven als dat zij meemaakt. “Wanneer je in elk geval iets van een indicatie kunt geven, hoeft je leven niet stil te staan. Ook al is een wachtlijst lang, het ergste is in onzekerheid te zitten.”
Ondanks alles wil ze anderen moed inspreken. “Laat je niet afschepen. Wanneer je mondig bent en weet wat je wil, kan je dingen makkelijker bereiken. En als je dat zelf lastig vindt, neem iemand mee die je kan steunen. Je hoeft het niet alleen te doen.”
Update: ondertussen heeft Maartje haar revisieoperatie gehad
Najaar Update genderzorg voor jeugd
Sinds onze laatste update in maart van dit jaar is er veel gebeurd. Wij nemen je daarom graag mee in de laatste ontwikkelingen rondom genderzorg binnen de Jeugdwet.
Dialoogsessie Inkooporganisaties Noord-Brabantse Gemeenten
Afgelopen zomer kwamen de Noord-Brabantse gemeenten, zorgaanbieders en Transvisie voor de tweede keer digitaal samen. Het doel van deze bijeenkomst was om de zogenoemde zorglijn (1) van de gemeenten te bespreken en van feedback te voorzien.
Zorgaanbieders, zowel met als zonder ervaring in genderzorg, bespraken de mogelijkheden die zij jongeren in hun gemeenten kunnen bieden. Voor ons werd snel duidelijk dat er voldoende animo is bij deze zorgaanbieders om iets te willen betekenen voor jongeren die genderincongruentie ervaren. Hoewel genderzorg en diagnostiek niet altijd onderdeel zijn van het zorgaanbod bij deze aanbieders, kunnen zelfstandige therapeuten en jeugdwerkers de gezinnen wel ondersteunen voorafgaand aan of tijdens de transitie.
Helaas werd aan deze bijeenkomst nog geen duidelijke conclusie of einddoel verbonden. Wij begrijpen de organisatorische verantwoordelijkheid van de gemeenten, maar het directe resultaat is wel dat de zorg in de provincie Noord-Brabant vooralsnog minimaal blijft.
JIJ-Genderzorg Jeugd maakt doorstart als De Majorettes
Na de aankondiging in december 2024 dat JIJ-Genderzorg Jeugd hun jeugdzorgactiviteiten zou staken, start moederbedrijf BuroJIJ vanaf januari 2026 met een nieuw jeugdzorgmerk: De Majorettes.
Deze herstart betekent dat er een nieuwe genderzorgaanbieder voor jeugd bijkomt in Amsterdam, Utrecht, én in Loon op Zand (Noord-Brabant).
De directie van De Majorettes geeft aan dat gemeenten door het gebruik van een ander inkoopmodel de zorg rechtstreeks bij hen kunnen inkopen. Het verschil met de werkwijze van JIJ-Genderzorg Jeugd is dat gemeenten geen aparte inkoopafspraken meer maken, maar kunnen kiezen uit twee vaste zorgproducten. De directie stelt dat jongeren “heel snel kunnen starten” als de gemeente besluit de zorg toe te wijzen.
Bepaalt de gemeente nu of mijn kind zorg mag ontvangen?
Kort samengevat: Ja, maar dit was voorheen ook al het geval.
Zoals gebruikelijk zal een huisarts, het CJG of een andere bevoegde partij moeten verwijzen naar De Majorettes. Vervolgens zal de zorgaanbieder doorverwijzen naar de gemeente om daar een zogenoemde 301-toewijzing (2) aan te vragen. De gemeente bepaalt op basis van het inkoopbeleid of zij de zorg bij De Majorettes inkopen.
De uitvoering in de praktijk zal moeten uitwijzen op welke manier deze nieuwe verwijs- en inkoopstrategie zal werken. Wij zijn voorzichtig optimistisch en verheugd dat BuroJIJ het toch weer aandurft genderzorg vanuit de Jeugdwet aan te bieden.
Genderzorg in België of Duitsland
Als je in het grensgebied woont, bijvoorbeeld nabij België of Duitsland, begrijpen wij dat je ook buiten de landsgrenzen een zorgaanbieder zoekt.
De Nederlandse zorgverzekeraar hanteert een vergoeding op basis van de Nederlandse tarieven. Dit betekent dat je mogelijk zelf moet bijbetalen, bovenop het eigen risico.
– Raadpleeg daarom altijd vooraf de polisvoorwaarden.
– Maak gebruik van de zorgbemiddeling van je zorgverzekeraar.
Wordt de zorg buiten Nederland niet vergoed? Meld je dan bij onze individuele belangenbehartiging via infopunt@transvisie.nl.
Verwijzingen
1. De term ‘zorglijn’ verwijst naar een gestructureerd overzicht (een tijdlijn of stappenplan) dat alle fases van een zorgtraject visueel maakt. Het doel is om patiënten, verwijzers en zorgverleners inzicht te geven in de te volgen procedure.
2. Een 301-toewijzing is een officeel bericht van de gemeente aan de zorgaanbieder. Hiermee geeft de gemeente toestemming om de gevraagde jeugdzorg te leveren en garandeert zij dat de kosten daarvoor worden betaald. Zonder deze toewijzing kan de zorg vanuit de Jeugdwet niet starten.
Vernieuwde website ondersteunt huisartsen bij goede zorg voor transgender personen
Een jaar geleden lanceerden huisartsen Franklin Maidman en Marlies Wegenwijs de website huisartsenzorgvoortransgender.nl. Een platform dat huisartsen en andere eerstelijnszorgverleners ondersteunt bij het bieden van transgenderzorg.
Wat begon als een kleinschalig initiatief, groeide in korte tijd uit tot een veelgebruikte kennisbron voor zorgverleners in heel Nederland. Vandaag is de vernieuwde versie van de site gelanceerd: overzichtelijker, gebruiksvriendelijker en inhoudelijk aangescherpt.
De site sluit goed aan bij de recent gepubliceerde handreiking voor genderbevestigende hormoontherapie. Daarmee helpt het platform huisartsen om transgender mensen in hun praktijk op een laagdrempelige en professionele manier te begeleiden, vanaf het eerste gesprek tot eventuele medische stappen.
Voor transgender personen is deze website van grote waarde, en als Transvisie zijn we dan ook blij dat we mede aan de basis mogen hebben staan van dit initiatief. Wanneer huisartsen over de juiste kennis en richtlijnen beschikken, verloopt de zorg soepeler, menselijker en met minder drempels. En dat is hard nodig.
Bezoek de vernieuwde site: huisartsenzorgvoortransgender.nl
Transvisie ondertekent de Nederlandse Intersekseverklaring
Categorie: Voorpagina
Klik hier om dit artikel in makkelijke taal te lezen
Op 28 oktober heeft Transvisie de Nederlandse Intersekseverklaring getekend.
Door dit te doen, laten wij zien dat we ons officieel en zichtbaar willen inzetten voor intersekse personen. Intersekse personen zijn mensen die geboren zijn met lichamelijke kenmerken die niet helemaal bij ‘man’ of ‘vrouw’ passen.
Wij gaan het volgende doen:
We steunen het stoppen met onnodige medische behandelingen bij intersekse kinderen. (Dit heet de-medicalisering).
We helpen initiatieven die seksediversiteit en de gelijke rechten van intersekse personen sterker maken.
Een logische stap
Wij hebben al veel kennis over genderincongruentie (als je je niet prettig voelt bij het geslacht dat je bij de geboorte kreeg). We weten dat er een belangrijke link is tussen dit onderwerp en intersekse.
Daarom is het tekenen van deze verklaring een logische stap. Het helpt ons om:
Onze eigen organisatie sterker te maken.
Betere informatie te geven.
Ons belangrijkste doel is om meer informatie over intersekse toe te voegen aan ons kenniscentrum. Ook willen we dat onze organisatie nog beter weet wat intersekse personen nodig hebben.
Sam van den Berg, onze voorzitter, zegt hierover:
“Het idee om deze verklaring te tekenen, komt voort uit onze taak om op te komen voor de belangen van de doelgroep. We werken goed samen met organisaties zoals de Nederlandse Organisaties Voor Seksediversiteit (NNID). Daarom was het vanzelfsprekend om te tekenen. De afspraken passen precies bij de belangrijkste waarden van Transvisie. Ook is het een warme groet aan het NNID en laten we zo onze waardering zien voor hun belangrijke werk.”
Onze plannen voor de toekomst
Binnenkort voegen we nieuwe informatiepagina’s over intersekse toe aan ons kenniscentrum.
Wij hopen dat intersekse personen door deze publieke steun Transvisie sneller zullen vinden voor informatie en hulp.
Op 28 oktober hebben wij als stichting de Nederlandse Intersekseverklaring ondertekend.
Met deze stap bekrachtigen wij onze publieke toewijding om ons zichtbaar in te zetten voor intersekse personen. Wij zullen de de-medicalisering van intersekse ondersteunen en initiatieven bevorderen die seksediversiteit en de emancipatie van intersekse personen stimuleren.
Een logische stap vanuit onze gedeelde expertise
Vanuit onze expertise over genderincongruentie weten wij dat er een belangrijke overlap bestaat tussen dit thema en intersekse. De ondertekening van de verklaring is dan ook een volgende, logische stap om onze interne organisatie en informatievoorziening te versterken.
Ons primaire doel is om de informatie over intersekse aan te vullen in ons kenniscentrum en om onze organisatie extra sensitief te maken voor de behoeften van intersekse personen.
Onze voorzitter, Sam van den Berg, licht het besluit toe:
“Het initiatief om als Transvisie deze verklaring te ondertekenen kwam voort uit onze belangenbehartiging. Dankzij hun werk in het veld en de warme relaties met onder andere het Nederlandse Expertisecentrum seksediversiteit (NNID) was het een vanzelfsprekend besluit om onze handtekening hiervoor te lenen. Als stichting conformeren wij ons aan afspraken die naadloos aansluiten bij onze eigen kernwaardes. Bovendien is de gezamenlijke ondertekening een warme handreiking naar NNID en een blijk van waardering voor hun essentiële werk.”
Onze toekomstplannen
Wij kondigen aan dat wij op korte termijn nieuwe informatiepagina’s over intersekse zullen toevoegen aan ons kenniscentrum. Wij hopen dat met deze publieke blijk van steun intersekse personen de weg naar Transvisie voor informatie en ondersteuning beter zullen weten te vinden.
Transcafé LVB in Heeren Loo
Categorie: Voorpagina
Zaterdag 27 september 2025
Dit verslag is geschreven door Jess.
We waren deze keer bij ’s Heeren Loo in Apeldoorn.
We zijn erg warm ontvangen.
Met koffie en thee en gebakje.
Rick en Jess opende middag.
En gaven een cadeau aan ’s Heeren Loo.
We hebben ook aan de nieuwe bezoeker het boek geven.
Er waren 10 deelnemers en familie en begeleiders.
Sommige deelnemers hadden 3 uur reistijd heen en 3 uur reistijd terug.
Super mooi dat jullie van zo ver kwamen om mee te doen.
Een groep mensen met een blauw, rose en wit gestreepde vlag met daarop op Transcafé LVB. Iedereen lacht vrolijk en de meeste mensen steken hun hand op .
Het boek: ‘ Zie wie ik ben’ verhalen transgender mensen met een lvb.
En zijn in groepjes uit elkaar gegaan om het thema van de dag te bespreken.
Het thema was discriminatie en misgenderen.
We kregen in de pauze hapjes en iets te drinken.
We hebben daarna nog transenbord gedaan en vlaggen memory.
Gemaakt door Quinten, die al weer een nieuw speel aan bedenken is.
We hadden ook blij en droevig nieuws.
Corine stopt als vrijwilliger bij Transcafé LVB.
Maar we blijven haar zien als ze mee komt met haar zoon.
Gio en Quinten stoppen binnenkort ook als vrijwilliger bij Transcafé LVB.
En wat zijn wij dankbaar voor hun inzet voor Transcafe LVB
We gaan ze missen
Het blije nieuws is dat Gio en Quinten zijn getrouwd.
Wij hebben erg genoten bij ’s Heeren Loo in Apeldoorn
Tip voor als mensen je Misgenderen:
Maak een spaarpot met je de mensen die misgenderen.
Speek met elkaar af dat als mensen een foutje maken dat ze 0,50 cent in de spaarpot doen.
Zo worden mensen zich sneller bewust en kunnen mensen oefenen.
Gaat het een tijd goed?
Trakteer je op iets lekkers met het geld wat je hebt gespaart in de spaarpot.
De volgende bijeenkomst is 22 november van 14 tot 16 uur bij Frion in Zwolle.
Opgeven kan via transcafe-lvb@transvisie.nl
Jessica Maes wint Trans Impact Award: “Het is een steuntje in de rug”
Categorie: Voorpagina
Jessica Maes heeft voor haar inzet voor de transgendergemeenschap met een lichtelijk verstandelijke beperking de Trans Impact Award ontvangen, uitgereikt door Transvisie. Jaren geleden is ze gestart met TransToegankelijk, een platform en kennis -en materialendatabank voor begeleiders van transgender personen met een licht verstandelijke beperking (LVB). “De informatie over transgender zaken is voor mensen met een LVB te complex. We missen hier inclusiviteit.”
Maes (37) komt oorspronkelijk uit België, maar woont nu alweer vijftien jaar in Nederland. Ze woont in Zuid-Limburg, is getrouwd en moeder van een kindje van anderhalf. In het dagelijks leven werkt ze als orthopedagoog in de transgenderzorg. Dit houdt in dat ze de reguliere trajecten van transgender personen ondersteunt. Vroeger is ze onder andere werkzaam geweest in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en deed ze vrijwilligerswerk bij het COC . Uiteindelijk kwamen al deze werelden samen, vertelt Maes. “Op een magische wijze ben ik met trans en non-binaire personen met een verstandelijke beperking in contact gekomen.” Ze merkte dat er veel kansen en uitdagingen waren binnen deze doelgroep, dus besloot ze TransToegankelijk op te zetten.
TransToegankelijk
Het platform is opgezet voor begeleiders die transgender cliënten met een licht verstandelijke beperking (LVB) willen begeleiden tijdens hun transitie. Voordat TransToegankelijk begon, vertelt Maes, deed ze in 2020 onderzoek naar de behoeften van begeleiders. Daaruit bleek dat informatie voor deze begeleiders over het hele internet verspreidt was en daardoor moeilijk vindbaar. Hier wilde Maes verandering in brengen. “Laten we TransToegankelijk opzetten om alle informatie te verzamelen en vervolgens kijken wat er nog mist.”
Voor veel begeleiders en cliënten is het traject dat transgender personen kunnen doorlopen, ingewikkeld. Er komen vaak complexe begrippen voorbij, wat het moelijker maakt voor mensen met een verstandelijke beperking om mee te komen. “De visie van TransToegankelijk is om het veld toegankelijker te maken voor deze hele groep.” Zo kan het bijvoorbeeld helpen om informatie ook visueel aan te bieden, met korte en makkelijk te begrijpen zinnen.
Het Award
Jessica Maes is de eerste winnaar van de Trans Impact Award. Het telefoontje waarmee ze op de hoogte werd gebracht, kwam onverwacht. “Ik dacht eerst dat ik in de jury mocht plaatsnemen, of dat ik de award moest promoten in de nieuwsbrief van TransToegankelijk. Toen bleek dat ik hem zelf had gewonnen. Ik was helemaal verbaasd en vereerd.”
De award voelt voor haar als erkenning voor het harde werk wat ze doet, ook omdat het soms gepaard kan gaan met weerstand. “Het geeft een duwtje in de rug om verder te gaan, zowel voor mezelf als voor de mensen waar het om gaat.” Ze benadrukt dat de award niet alleen voor haar is, en ze hoopt daarom dat het winnen ervan een positieve invloed heeft op de levens van transgender personen met een LVB. “Dit is soms een groep die over het hoofd gezien wordt en ik zou het zo mooi vinden als de transgenderzorg meer toegankelijk wordt voor mensen met een LVB. Ik hoop dat het award hetzelfde gaat doen als TransToegankelijk: het podium creëren.”
De toekomst
De komende jaren blijft Maes zich verder inzetten voor de transgendergemeenschap met een LVB. Er is nog genoeg te doen volgens haar. “Er liggen nog heel veel acties bij TransToegankelijk en ik heb nog veel dromen. Ik wil sowieso verder met onderzoek doen, omdat het echt een manier is om heel duidelijk te maken waar de pijnpunten nog liggen.”
Uiteindelijk hoopt ze met TransToegankelijk een wereld te creëren waarin mensen met een licht verstandelijke beperking mee kunnen doen en er geen aparte initiatieven meer nodig zijn. “Het doel is dat TransToegankelijk niet meer nodig is en alles toegankelijk is.” Maar ze heeft helaas niet het idee dat dit wereldbeeld binnenkort werkelijkheid gaat worden, vertelt ze. “Ik hoop natuurlijk dat dit ooit gaat gebeuren, maar ik vrees dat organisaties als TransToegankelijk altijd nodig blijven.”
Wel heeft ze tips om trans personen met een LVB te helpen en zo hopelijk eerder een inclusieve wereld te realiseren. “Ik wil mensen uit de LHBTQIA+ community uitnodigen om telkens te kijken of iets toegankelijk is. Kan echt iedereen mee? Ga hierover het gesprek aan met elkaar en vooral ook met deze groep. Ik denk dat we heel veel van elkaar kunnen leren.”
