Nieuwe handreiking helpt huisartsen bij genderbevestigende hormoontherapie
Donderdag 12 juni is de handreiking “Begeleiding bij genderbevestigende hormoontherapie in de eerste lijn” gepubliceerd. Een praktisch hulpmiddel voor huisartsen die trans en genderdiverse mensen willen ondersteunen bij hun keuze voor hormoontherapie.
Transvisie werkte mee aan deze handreiking omdat de vraag naar genderzorg blijft toenemen, terwijl de wachttijden op de genderpoli’s nog altijd veel te lang zijn. We zien dat veel mensen vastlopen in het systeem, terwijl een deel van de zorg ook dichter bij huis mogelijk is als huisartsen daar goed op zijn voorbereid.
De handreiking is ontwikkeld door Transgenderzorg Utrecht, Stichting Trans in Eigen Hand, de NHG-Expertgroep Seksuele Gezondheid en Transvisie. De inhoud sluit aan bij de bestaande Kwaliteitsstandaard Transgenderzorg – Somatisch (2018) en is gebaseerd op (inter)nationale medische richtlijnen.
Toegankelijke genderzorg in de eerste lijn
Steeds meer mensen zoeken hulp bij hun huisarts voor genderzorg, bijvoorbeeld voor het starten van hormoonbehandeling. Via de gebruikelijke weg (eerst diagnostiek bij een psycholoog op een genderpoli, daarna pas doorverwijzing naar een endocrinoloog) is dat voor veel mensen nauwelijks haalbaar. De wachtlijsten zijn extreem lang en de toegang tot zorg is daarmee voor veel trans en genderdiverse mensen een enorme uitdaging.
Deze handreiking laat zien: ook in de huisartsenpraktijk is goede zorg mogelijk, mits er kennis en vertrouwen is.
Wat staat er allemaal in?
De handreiking bevat praktische informatie voor huisartsen over onder andere:
● Bejegening, besluitvorming en risicobeoordeling
● Informatievoorziening en informed consent
● Feminiserende en masculiniserende hormoontherapie
● Pauzeren of stoppen van de behandeling
● Samenwerking met andere zorgprofessionals
Veel huisartsen werken al met middelen zoals oestrogeen, testosteron of anti-androgenen. Deze handreiking bouwt voort op wat ze al kennen en helpt om trans en genderdiverse mensen beter te begeleiden, in hun eigen buurt, zonder onnodige drempels.
Voor vragen en consultatie kunnen huisartsen terecht bij de NHG-Expertgroep Seksuele Gezondheid.
Geen patiëntenstop bij genderpoli Amsterdam UMC
Vandaag kopte NRC dat de genderpoli van het Kennis- en Zorgcentrum Genderdysforie (KZcG) van Amsterdam UMC geen nieuwe volwassen cliënten meer aanneemt vanwege overbelasting. Hoewel deze druk inderdaad groot is, willen we graag verduidelijken: er is géén sprake van een patiëntenstop. Volwassenen kunnen zich dus nog steeds laten doorverwijzen.
De wachttijden binnen de genderpoli zijn ernstig opgelopen. Na de eerste intake moeten cliënten gemiddeld 13 maanden wachten op een gesprek met een psycholoog. Om deze interne wachttijd niet verder te laten oplopen, roept de genderpoli volwassenen tijdelijk niet op, aldus het expertisecentrum in een persbericht. Dit betekent dat volwassenen zich nog steeds kunnen laten doorverwijzen, maar helaas te maken krijgen met jarenlange wachttijden.
6,5 jaar wachten op hulp
2363 dagen. Zoveel tijd moet iemand met een uitgebreide zorgvraag gemiddeld wachten op behandeling bij de genderpoli van Amsterdam UMC. Omgerekend is dat ruim 6,5 jaar. Een periode waarin een kind geboren wordt, leert lopen, praten en naar school gaat, terwijl de persoon in kwestie blijft wachten op essentiële zorg. En dat is exclusief de tijd die nog nodig is voor diagnostiek en indicatiestelling.
Dit zijn niet zomaar cijfers, maar levensjaren die verloren gaan. Levensjaren waarin mensen onzeker blijven over hun identiteit, niet de zorg krijgen die ze verdienen en vaak psychisch zwaar lijden. Het kan niet anders dan onmenselijk genoemd worden.
Strijd tegen lange wachtlijsten
Transvisie maakt zich grote zorgen over de extreme wachttijden in de genderzorg. Het is onacceptabel dat mensen jarenlang moeten wachten op de zorg die zij hard nodig hebben. Als onafhankelijke belangenorganisatie zetten wij ons in voor toegankelijke en eerlijke zorg en voeren we gesprekken met ministers, zorgverzekeraars en andere betrokken partijen om structurele verbeteringen te realiseren.
Ook Amsterdam UMC heeft aangegeven dat er meer klinieken voor genderzorg nodig zijn in Nederland. Zij voeren al lange tijd gesprekken met dezelfde partijen om dit mogelijk te maken. Hoewel onze wegen samenkomen in dit gedeelde doel, blijft Transvisie strijden vanuit het perspectief van de mensen die deze zorg zo hard nodig hebben. De situatie is voorlopig nog niet opgelost, maar wij blijven ons inzetten om verandering te brengen.
Transvisie roept zorgverzekeraars op tot actie
Door de patiëntenstop bij de Medische Kliniek Velsen en het ernstige tekort aan zorgpersoneel loopt de wachtlijst voor chirurgische genderzorg op tot wel 600 dagen. Om deze reden hebben wij een dringende brief gestuurd naar alle Nederlandse zorgverzekeraars met het verzoek om vergoeding van buitenlandse zorg voor onze doelgroep mogelijk te maken.
De wachttijd voor somatische genderzorg is al onacceptabel lang, met een gemiddelde van 3,5 jaar. Dat de wachttijd later in het zorgtraject nog eens met gemiddeld 1,5 jaar toeneemt, baart ons grote zorgen. Transgender en genderdiverse personen kunnen niet telkens opnieuw zonder perspectief wachten en verdienen de broodnodige zorg die ze al zo lang nodig hebben.
Wij zetten ons al geruime tijd in voor kortere wachttijden binnen de genderzorg, desondanks lijkt het probleem alleen maar groter te worden. De verwachting is dat de situatie de komende jaren niet zal verbeteren. Daarom roepen wij de zorgverzekeraars op om hun verantwoordelijkheid te nemen en ook zorg buiten Nederland voor hun verzekerden mogelijk te maken.
Europese richtlijnen, zoals die van het EPATH, benadrukken het belang van kwalitatief goede zorg voor onze doelgroep. Het argument dat buitenlandse zorg mogelijk duurder is, weegt niet op tegen het psychische leed en het verhoogde suïcide risico van onze doelgroep. We kunnen niet langer accepteren dat mensen zo lang moeten wachten op noodzakelijke zorg. Er moet nu actie worden ondernomen.
Zodra we meer nieuws hebben over onze actie of reacties van de zorgverzekeraars, zullen we dit direct op onze website publiceren.
Patiëntenstop Medische Kliniek Velsen voor genderzorg
Helaas hebben wij vandaag vernomen dat de Medische Kliniek Velsen (MKV) genoodzaakt is een patiëntenstop in te stellen. Dit betekent dat er momenteel geen nieuwe patiënten kunnen worden aangemeld.
De kliniek geeft aan dat deze situatie tijdelijk is. Voor patiënten die al op de wachtlijst staan of reeds onder behandeling zijn, verandert er niets.
Wij zijn ons ervan bewust dat deze situatie voor veel mensen zeer vervelend is. Helaas zijn er door capaciteitsproblemen in de genderzorg momenteel geen alternatieven met een vergelijkbare wachttijd beschikbaar. We begrijpen dat je graag verder wilt met je traject. Op de Transgender Wegwijzer vind je een overzicht van andere zorgaanbieders die je misschien kunnen helpen. Het is verstandig om zelf contact op te nemen met je zorgverzekeraar om te vragen naar de vergoeding voor zorg in het buitenland.
De komende dagen zullen wij ons inzetten om met zorgverzekeraars de mogelijkheden te onderzoeken voor genderchirurgie in het buitenland. De realisatie hiervan is afhankelijk van de medewerking van de zorgverzekeraars. Zodra wij over concrete informatie beschikken, zullen wij deze publiceren op onze website.
Persbericht: Zorgen om de overname Stepwork door GHC.
Utrecht, 5 november 2021
Afgelopen dinsdag hebben wij je via onze website geïnformeerd over de overname van Stepwork door Genderhealthcare. De laatste dagen krijgen wij en onze zusterorganisaties veel vragen over deze overname. Er is dus helaas duidelijk sprake van onrust.
Let op: op 29 april 2023 hebben wij een update gedeeld over onze eerdere berichten rondom zorgaanbieder GenderHealthcare. Zie dit bericht hier: https://transvisie.nl/update-na-eerdere-berichtgeving-over-zorgaanbieder-genderhealthcare/
Transvisie en Transgender Netwerk Nederland (TNN) hebben ook grote twijfels bij de overname van Stepwork door Genderhealthcare. Transvisie heeft op verzoek van de Kwartiermaker een gesprek gevoerd met de directeur van GHC en onze bevindingen gedeeld met alle betrokken partijen. We hebben indringende vragen gesteld aan en gesprekken gevoerd met alle betrokken partijen: VWS, zorgverzekeraars, Inspectie, NZa en de kwartiermaker. We hebben aangedrongen op een onafhankelijke beoordeling of de plannen van GHC wel haalbaar zijn voordat de overname plaatsvindt. Helaas hebben wij geen bevredigend antwoord gekregen. Met dit bericht willen wij je meenemen in de huidige situatie en je uitleggen wat dit betekent voor ieder die in behandeling is bij Stepwork of al (lang) op de wachtlijst staan.
GHC geeft aan sinds 1 november de behandeling van de patiënten te hebben overgenomen: 450 cliënten in zorg en 1350 cliënten op de wachtlijst. Cliënten moeten wel eerst akkoord gaan met overplaatsing. GH heeft ook de drie behandelaren van Stepwork overgenomen. In de berichten van zorgverzekeraars wordt er gesproken over minder cliënten. Hierover is nog steeds geen duidelijkheid.
Het is duidelijk dat je als patiënt in behandeling en/of op de wachtlijst zelf de keuze hebt om wel of niet voor GHC als zorgverlener te kiezen. Zorgverzekeraars Nederland heeft eerder aan ons toegezegd dat herplaatsing mogelijk is op basis van de datum waarop je op de wachtlijst stond of in zorg bent, zodat je niet onderaan de wachtlijst komt. Transvisie heeft de zorgverzekeraars gevraagd, schriftelijk te bevestigen dat dit ook nu geldt als je voor een andere zorgaanbieder kiest. Zodat sprake is van keuzevrijheid, maar ook omdat de groep cliënten veel te groot is voor een startend bedrijfje. Dat zou voor deze groep tot veel langere wachttijden kunnen leiden, dan ze nu al zijn in Nederland. Transvisie vraagt nogmaals zorgverzekeraars om over te gaan tot een goed gecoördineerde (her)plaatsing bij een zorgaanbieder naar keuze voor alle patiënten en hierover helder te communiceren. Daar is nog geen antwoord op gekomen.
GHC heeft veel positieve intenties en grootse plannen. Het is van plan binnen 2 maanden nog zeker 16 psychologen aan te willen nemen, te gaan werken met triage en informed consent en binnen afzienbare tijd afspraken te willen maken met hormoonbehandelaren en genderchirurgen en zorgverzekeraars. Echter er zijn nog geen contracten getekend met deze partijen, noch voldoende waarborgen voor financiële continuïteit. Het is nog niet zeker of de zorgverzekeraars de aangeboden zorg gaan contracteren en daarmee volledig vergoeden.
Transvisie heeft van GHC begrepen dat de overname voldoet aan de voorwaarden van de NZA en de Inspectie IGJ, die nauw betrokken zijn geweest. Van de toezichthouders hebben wij begrepen dat er geen enkele formele toetsing vooraf is geweest, en ze vanaf 1 november 2021 intensief toezicht zullen houden op GHC. Gisteren heeft IGJ een bestuurlijke aanwijzing aan Stepwork gepubliceerd om binnen drie maanden maatregelen te nemen omdat de huidige zorg grote tekortkomingen laat zien die leidden tot risico’s voor patientveiligheid. De curator is daarvoor verantwoordelijk en tot die tijd geldt een patiëntenstop. GHC hoeft geen maatregelen te nemen of een patiëntenstop in te voeren. Wat dit nu betekent voor patienten is onduidelijk. Graag vragen we de IGJ om opheldering.
Ten slotte, Minister De Jonge heeft vorige week afkeurend gereageerd op een verzoek uit de Tweede Kamer om geld beschikbaar te stellen voor een project om met triage op korte termijn de wachtlijsten te verminderen. Graag horen we van de Minister of hij met de overname door GHC hier toch ruim baan aan geeft.
Wat kun je doen als je bij Stepwork in zorg bent of op de wachtlijst staat:
- Het is aan jou als cliënt om wel of niet te kiezen voor GHC.
- Laat je goed informeren door je zorgverzekeraar, ook over de afspraken die zorgaanbieders van genderchirurgie en hormoonbehandeling met GHC maken over het overnemen van bijvoorbeeld de indicatiestelling.
- Mocht je kiezen voor een andere zorgaanbieder, vraag om zorgbemiddeling bij je zorgverzekeraar en vraag dat dit gebeurt op basis van de datum dat je op de wachtlijst bent gekomen of in zorg bent bij Stepwork, zodat je niet onder aan de wachtlijst komt.
- Ben je in zorg of wacht je daarop bij Stepwork, dan begrijpen wij dat je door deze situatie mogelijk behoefte hebt aan een luisterend oor. Transvisie en TNN staan via het Transgender Infopunt Nederland telefonisch en per email voor je klaar. Je kan ons op werkdagen tussen 10:00 en 17:00 bereiken op 085-1303846 of info@transvisie.nl
Wij hebben nauw contact gehad met collega-organisatie Transgender Netwerk Nederland (TNN) met wie we samen de informatielijn Transgender Infopunt runnen. TNN deelt de zorgen over de overname. Transvisie en TNN vinden het hoog tijd dat de transgenderzorg serieus genomen wordt. De honderden mensen die bij Stepwork staan ingeschreven en nu in onzekerheid zitten moeten snel en goed geholpen worden. TNN en Transvisie roepen de zorgverzekeraars op om ervoor te zorgen dat cliënten en wachtenden bij Stepwork hergeplaatst kunnen worden bij zorgaanbieder van hun eigen keuze.
Wat doet Transvisie?
Transvisie zal blijven overleggen met alle instanties. Daarnaast willen we gaan inventariseren hoe de (her)plaatsing verloopt. Hierover informeren we je op een ander moment.
Reactie Zorgverzekeraars Nederland.
Op vrijdag 5 november hebben wij vrij kort na het plaatsen van ons persbericht gelukkig een antwoord gehad van de zorgverzekeraars inzake een paar van de gestelde vragen. De zorgverzekeraars hebben ons laten weten zelf geen communicatie eruit te doen over hun positie in deze, omdat dit in hun ogen niet nodig is aangezien de desbetreffende patiënten reeds door Genderhealthcare BV rechtstreeks zijn geïnformeerd. Daarbij hebben zij ons het volgend per email laten weten;
Aangezien Stepwork is overgenomen door Genderhealthcare BV is de continuïteit van zorg geborgd en is er thans geen noodzaak voor patiënten om over te stappen. Natuurlijk zijn patiënten vrij om over te stappen naar een andere zorgaanbieder, maar dan is er het risico dat ze bij de andere zorgaanbieder onderaan de wachtlijst komen te staan. Als verzekeraars mogen we uiteraard zelf niet actief naar de betrokken mensen communiceren dat ze moeten of kunnen overstappen. Ook kunnen wij geen garanties geven over een hogere plaatsing op een wachtlijst.
Zorgverzekeraars Nederland
De zorgverzekeraars hebben ook antwoord gegeven op de oproep van zowel Transvisie en Transgender Netwerk Nederland. Beide roepen de zorgverzekeraars op om ervoor te zorgen dat cliënten en wachtenden bij Stepwork herplaatst kunnen worden bij een zorgaanbieder naar eigen keuze.
Cliënten die voorkeur hebben voor een andere aanbieder, hierover contact kunnen opnemen met de afdeling zorgbemiddeling van hun zorgverzekeraar. Bemiddeling naar een andere aanbieder kan er echter wel toe leiden dat zij daar mogelijk later worden geholpen. Zorgaanbieders gaan zelf over het beheer van hun wachtlijst.
Zorgverzekeraars Nederland
Onze vragen ten aanzien van governance, financiën en organisatie zijn nog niet beantwoord. Zodra wij volledig zijn geïnformeerd zullen wij dit zoals gebruikelijk op onze website met je delen.
Noot voor de redactie: Heeft u na het lezen van dit persbericht vragen of wilt u een interview afnemen? Neem dan contact op met: Maureen van Leeuwen – Voorzitter Transvisie via voorzitter@transvisie.nl of 06 21 83 79 42
Dit persbericht als PDF downloaden
READ MORETransvisie roept op genderzorg failliet Stepwork voorlopig ook na 31 oktober te continueren en snel plan voor herplaatsing te maken.
Persbericht – 8 oktober 2021, Utrecht
Transvisie is de afgelopen weken in nauw en constructief contact geweest met alle partijen over een clientgerichte oplossing voor de transgender personen die in zorg zijn of op de wacht-/aanmeldlijst staan van het failliete Stepwork. Het gaat om maximaal 1725 personen. Niet duidelijk is wat de zorgvraag van deze groep is.
Graag verwijzen we hieronder naar het persbericht dat de zorgverzekeraars vandaag hebben uitgebracht voor een update.
Kort de feiten:
In zorg: er zijn 450 mensen in zorg, waarvan 80 in oktober nog een afspraak hebben staan. Deze afspraken gaan door. Het UWV betaalt door tot die datum. Er is nog onvoldoende inzicht in de zorgvraag van al deze mensen.
Wachtenden: Er zijn potienteel 1275 wachtenden: 475 mensen op de wachtlijst en 800 mensen op de aanmeldlijst: zij hebben zich wel aangemeld, maar nog niet opgenomen op de wachtlijst door ontbrekende informatie. Het is onduidelijk hoeveel mensen ook elders op een wachtlijst staan, of dat mensen al elders in behandeling zijn (geweest).
Behandelaren: Er zijn 4 behandelaren actief voor genderzorg bij Stepwork, grotendeels part-time.
Transvisie roept partijen op om de lopende zorg te continueren, tot dat deze elders is ondergebracht. En hier uiterlijk 18 oktober 2021 duidelijkheid over te geven.
Gelet op het beperkte aantal behandelaren en de potentieel zeer grote groep wachtenden en in zorg, verwacht Transvisie dat ook bij het vinden van een eventuele overnamepartij, sprake zal zijn van herplaatsing van een aanzienlijk deel van deze mensen. Transvisie heeft inmiddels aangedrongen bij de curator:
- Stepwork nu echt heel snel inzicht te krijgen in de samenstelling en zorgvraag van de groep in zorg en de groep wachtenden. Dit door deze personen per mail uiterlijk komende week te verzoeken gerichte informatie te verstrekken.
- Nu direct samen met verzekeraars alle voorbereidingen te treffen voor een waarschijnlijk (gedeeltelijke) herplaatsing en daarover met andere zorgaanbieders in overleg te treden. Met verzekeraars heeft Transvisie afspraken gemaakt om dat fair te doen op basis van nood en datum van wachtlijst of behandeling.
Transvisie is in nauw contact met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en heeft verzoek gedaan het toezicht ook uit te oefenen op de herplaatsing van degene die wachten op zorg.
Sta je op de aanmeld- of wachtlijst of ben je in zorg bij Stepwork?
- Meld je niet zelf aan bij een andere bestaande zorgaanbieder of nieuwe zorgaanbieders die zich mogelijke aandienen. Je koms dan waarschijnlijk onder aan de wachtlijst.
- Wacht de berichten van Stepwork af.
- Krijg je een bericht komende week van Stepwork met het verzoek om informatie, beantwoord deze zo spoedig mogelijk.
- Je kunt altijd terecht bij je zorgverzekeraar als je vragen hebt. Mocht je er niet uitkomen, dan kan je contact opnemen met de NZa (zie ons persbericht van 21 september).
- Mocht je behoefte hebben aan ondersteuning, advies of een luisterend oor in deze onzekere tijd, dan kun je terecht bij de gezamenlijke Transgender infolijn van Transvisie en Transgender Netwerk Nederland: 085-1303846 of vraag een gesprek aan via gesprekken@transvisie.nl We staan klaar om naar je te luisteren. Je staat er nooit alleen voor.
Noot voor de redactie: Heeft u na het lezen van dit persbericht vragen of wilt u een interview afnemen? Neem dan contact op met: Maureen van Leeuwen – Voorzitter Transvisie via voorzitter@transvisie.nl of 06 21 83 79 42
Persbericht: Onrust rondom ontwikkeling genderzorg.
Noot voor de redactie:
Voor persvragen kunt u contact opnemen met onze voorzitter Maureen van Leeuwen via maureen.vanleeuwen@transvisie.nl of met de redactie via redactie@transvisie.nl
Woensdag 8 september 2021 – Persbericht Transvisie
Aan alle betrokkenen in de transgenderzorg,
Er zijn recent verschillende berichten in de media verschenen met kritiek op de bedrijfsvoering en/of de kwaliteit van zorg en bejegening bij enkele aanbieders van transgenderzorg. We vernemen van verschillende kanten dat hierdoor onrust is ontstaan bij mensen die zorg krijgen bij één van deze aanbieders, of daar op de wachtlijst staan. Die zorgen begrijpen wij als Transvisie goed en we willen laten zien wat we doen om deze zoveel mogelijk weg te nemen.
De Kwartiermaker werkt in opdracht van het ministerie van VWS en Zorgverzekeraars Nederland aan het verbeteren van de toegang tot zorg voor transgender personen. In het kader van deze opdracht hebben zij veel contact met belangenorganisatie Transvisie, zorgaanbieders, de zorgverzekeraars en de bevoegde instanties. Door de vragen rondom de kwaliteit en continuïteit van een van de aanbieders van transgenderzorg is er extra intensief onderling contact. Wij proberen gezamenlijk antwoorden te vinden op de vragen die hierover leven, om meer duidelijkheid te creëren voor alle betrokkenen, de patiënten voorop. En we werken aan goede en meer toegankelijke zorg.
Transvisie heeft begrepen dat de Kwartiermaker hierbij de volgende uitgangspunten meeneemt:
· Zorgaanbieders zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor de informatievoorziening aan mensen die zij onder behandeling hebben of mensen die op een wachtlijst staan. Zij moeten van hun behandelaar horen wat de situatie is en of daarin iets verandert.
· De mensen die in zorg zijn, of wachten op zorg worden niet aan hun lot overgelaten. De situatie dagelijks gemonitord en er wordt bericht gegeven zodra er iets verandert.
· Er wordt zoveel mogelijk afgestemd en gecoördineerd. Om onduidelijkheid en onzekerheid te voorkomen.
· Mocht er een situatie ontstaan waarin het nodig wordt om mensen over te dragen voor een behandeling of het wachten op een behandeling aan een andere zorgaanbieder, dan zullen zorgverzekeraars aan zorgaanbieders vragen dat fair, op basis van nood en op volgorde van aanmelding op de wachtlijst bij de initiële zorgaanbieder te doen. We hebben er vertrouwen in dat ze dat zo goed mogelijk zullen doen zodat aangemelde mensen niet opnieuw onderaan de wachtlijst komen te staan. Zorgverzekeraars nemen de verantwoordelijkheid en zorgen ervoor dat behandelingen gecontinueerd worden en coördineren de eventuele overdracht van cliënten naar andere zorgaanbieders.
· Er wordt in goed overleg proactief gezocht naar plaatsen waar goede zorg geboden kan worden en ondersteuning geboden aan zorgaanbieders die hulp nodig hebben om het aanbod uit te breiden. Dit gebeurt nu ook al.
Bij vragen kunt u zich melden bij uw zorgaanbieder en/of contact opnemen met de afdeling zorgbemiddeling van uw zorgverzekeraar. U kunt ook contact opnemen met Transvisie voor informatie of advies. Bij klachten over de kwaliteit van zorg kunt u zich melden bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.
Aan de aanbieders van transgenderzorg die advies of ondersteuning behoeven bij het uitbreiden van hun aanbod van zorg, verzoeken wij contact op te nemen met de Kwartiermaker Transgenderzorg.
Zodra er meer nieuws is, hoort u dat via Transvisie, uw zorgverzekeraar, en/of de Kwartiermaker Transgenderzorg.